پیش از برنامهریزی سفر، سه وضعیت را جدا کنید
در یک موقعیت فرضی، یک متخصص ایرانی از چند شرکت پرتغالی پاسخ امیدوارکننده گرفته اما هنوز قرارداد ندارد. به او پیشنهاد میشود با «ویزای جستوجوی کار» به پرتغال برود، چند ماه حضوری مصاحبه کند و پس از استخدام برای اقامت اقدام کند. پیشنهاد آشناست، زیرا پرتغال تا پیش از اکتبر ۲۰۲۵ برای جستوجوی کار عمومی ویزای مشخصی داشت. مشکل آن است که همان ویزا دیگر برای درخواست جدید با شرایط سابق پذیرفته نمیشود.
در بعضی صفحههای قدیمی اینترنت و حتی برخی فهرستهای مراکز دریافت ویزا هنوز عنوان و مبلغ هزینهٔ این مسیر دیده میشود. اما یک عنوان باقیمانده در وبسایت، اثباتکنندهٔ حق ثبت درخواست امروز نیست. برای تصمیم مهاجرتی سه پاسخ مستقل لازم است:
- قانون
- آیا مسیر در متن قانون پیشبینی شده است؟
- ضوابط اجرایی
- آیا شرایط لازم و مدارک اختصاصی روشن و منتشر شدهاند؟
- پذیرش درخواست
- آیا مرجع کنسولی صالح واقعاً درخواست تازه میپذیرد؟
وجود عنوان در یک صفحه، جای پاسخ به این سه پرسش را نمیگیرد.
وضعیت اجرایی در تاریخ آخرین بررسی
قانون شمارهٔ ۶۱/۲۰۲۵، مصوب ۲۲ اکتبر ۲۰۲۵، از روز ۲۳ اکتبر ۲۰۲۵ ویزای عمومی جستوجوی کار پیشین را تغییر داد و مسیر محدودتری با عنوان Visto para procura de trabalho qualificado، یعنی «ویزای جستوجوی کار تخصصی»، پیشبینی کرد.
در تاریخ ۷ نوامبر ۲۰۲۶، بر اساس اطلاعات رسمی و اجرایی قابل بررسی، پذیرش درخواستهای جدید ویزای عمومی سابق متوقف است و فعالشدن پذیرش ویزای تخصصی جایگزین تأیید نشده است. اطلاعیهٔ رسمی VFS بهصراحت پایان پذیرش نوع قدیمی از ۲۳ اکتبر ۲۰۲۵ را اعلام میکند. در صفحهٔ ویزای پرتغال برای هند نیز تصریح شده که ثبت درخواست نوع جدید به تصویب مقررات تکمیلی وابسته است. اطلاعات صفحهٔ اختصاصی وزارت امور خارجهٔ پرتغال باید در زمان اقدام مجدداً کنترل شوند.
بنابراین این صفحه ویزای تخصصی جدید را مسیر قانونیِ پیشبینیشده اما هنوز فاقد تأیید اجرایی برای ثبت درخواست تازه معرفی میکند، نه ویزایی که بتوان با اطمینان برای آن وقت گرفت.
بازبینی محدود وضعیت اجرایی: ۸ نوامبر ۲۰۲۶. صفحهٔ VFS هند همچنان پذیرش نوع تخصصی را وابسته به مقررات لازم اعلام میکند. این شاهد، تأیید وضعیت تمام مراکز یا پذیرش درخواست از ایران نیست؛ پذیرش درخواست جدید در مرجع صالح برای متقاضی ایرانی در این بررسی تأیید نشده است.
ویزای عمومی سابق چه شرایطی داشت؟
مسیر قبلی بر پایهٔ مادهٔ ۵۷-A قانون اتباع خارجی پرتغال، Lei n.º 23/2007، پس از اصلاحات سال ۲۰۲۲ برقرار شد. هدف آن ورود اتباع واجد شرایط کشورهای ثالث برای جستوجوی فعالیت استخدامی بود. مدت اولیهٔ ویزا ۱۲۰ روز و تمدید آن در شرایط قانونی تا ۶۰ روز دیگر پیشبینی شده بود. دارنده میتوانست پس از آغاز رابطهٔ کاری و تحقق شرایط عمومی، درخواست اجازهٔ اقامت بدهد؛ اما دریافت ویزا هیچگاه تضمین اشتغال نبود.
اگر شخص در پایان حداکثر دورهٔ مقرر نتوانسته بود فعالیت قانونی و فرایند بعدی را آغاز کند، قانون خروج از کشور را مقرر میکرد و برای درخواست مجدد همان ویزا محدودیت زمانی داشت. این قواعد اکنون باید در بستر تاریخی خود خوانده شوند، نه بهعنوان فهرست آمادهٔ اقدام برای سال ۲۰۲۶.
ویزای تخصصی جدید چه تفاوتی دارد؟
مادهٔ ۵۷-A اصلاحشده، مسیر تازه را به اشخاص دارای Competências técnicas especializadas، یعنی مهارتهای فنی تخصصی، محدود میکند. فعالیت حرفهای مجاز نیز در متن قانون به اشتغال دارای صلاحیت بالا ارتباط یافته است. قانون تعریف دقیق مهارتهای فنی تخصصی را به مقررهای از نوع Portaria، صادرشده توسط اعضای مسئول دولت در حوزههای مرتبط، واگذار کرده است.
در نتیجه، تا زمانی که مقررات تکمیلی و رویهٔ پذیرش روشن نشدهاند، نمیتوان مدعی شد هر مهندس، برنامهنویس یا فرد دارای مدرک کارشناسیارشد بهطور خودکار واجد شرایط خواهد بود. همچنین نباید فهرستی از «مشاغل مورد قبول» بدون مبنای معتبر تهیه کرد.
متن قانون همچنان دربارهٔ دورهٔ ۱۲۰روزه و تمدید احتمالی ۶۰روزه، یک بار ورود و تکالیف پس از پایان مدت توضیح میدهد. اما این احکام، پذیرش عملی درخواست تازه را ثابت نمیکنند. در خصوص امکان آغاز فعالیت در دورهٔ تمدید و اثر آن بر درخواست اقامت نیز باید متن دقیق و مقررات اجرایی مربوط بررسی شوند.
حداقل تمکن مالی و مدارک؛ چرا اعداد قدیمی را تکرار نمیکنیم؟
در تبلیغات باقیمانده از ویزای عمومی سابق، گاه مبلغی برابر با چند برابر حداقل دستمزد بهعنوان «تمکن قطعی ویزای جستوجوی کار» معرفی میشود. این عدد ممکن است به دستورالعملهای دورهٔ پیشین تعلق داشته باشد. تا زمانی که فهرست مدارک اختصاصی و ضوابط اجرایی نوع تخصصی منتشر و برای کنسولگری مربوط تأیید نشدهاند، استفاده از رقم پیشین بهعنوان شرط قطعی درخواست جدید قابل دفاع نیست.
به همین دلیل این راهنما مبلغی ساختگی یا برگرفته از فهرست قدیمی را شرط جاری اعلام نمیکند. در بودجهبندی شخصی، البته باید هزینههای زندگی بدون درآمد، اقامت، بیمه، سفر و بازگشت احتمالی را حساب کرد؛ این بودجهٔ احتیاطی با حداقل مالی رسمی ویزا تفاوت دارد.
چرا عنوان قدیمی در صفحهٔ ایران دیده میشود؟
در فهرست VFS مربوط به ایران، عنوان Job Seeker یا کد قدیمی DP در برخی نسخههای صفحه همچنان دیده شده است. در برابر، اطلاعیهٔ رسمی توقف پذیرش و اطلاعات دیگر مراکز، تغییر قانون را اعلام میکنند. این ناهمخوانی میتواند ناشی از بهروزرسانینشدن همزمان صفحات باشد.
متقاضی ایرانی نباید صرف وجود عنوان یا کارمزد را نشانهٔ پذیرش فعلی بداند. پیش از خرید خدمات، تهیهٔ ترجمههای پرهزینه یا برنامهریزی سفر باید نمایندگی کنسولی صالح و اطلاعیهٔ جدید را بررسی کند. هیچ واسطهای حق ندارد بر اساس عنوان قدیمی، «سهمیهٔ قطعی» یا «وقت تضمینی» برای ویزایی که پذیرش فعلی آن تأیید نشده است بفروشد.

کسانی که قبل از اکتبر ۲۰۲۵ درخواست دادهاند
برای پروندهٔ ثبتشده پیش از لازمالاجراشدن قانون ۶۱/۲۰۲۵، احکام انتقالی ممکن است اهمیت داشته باشند. مادهٔ ۸ قانون، دربارهٔ زمان اعمال مقررات جدید به فرایندهای اداری و قضایی حکم داده است. تاریخ ثبت رسمی و معتبر درخواست، رسید و وضعیت پرونده باید بررسی شوند؛ صرف تلاش برای رزرو وقت یا بازکردن حساب کاربری معمولاً بهتنهایی اثباتکنندهٔ آغاز فرایند نیست.
برای بعضی دارندگان ویزای جستوجوی کار صادرشده در دورهٔ سابق نیز مسیر درخواست اجازهٔ اقامت بر مبنای رابطهٔ استخدامی، در چارچوب مقررات مربوط اهمیت دارد. باقیبودن یک صفحهٔ راهنمای AIMA برای چنین وضعیتهایی به معنای بازشدن دوبارهٔ ویزای عمومی برای اشخاص جدید نیست.
اگر پس از ورود شغلی پیدا نشود چه میشود؟
حتی در چارچوب قانونی پیشبینیشده برای جستوجوی کار، حضور در پرتغال زمان نامحدود ندارد. مادهٔ ۵۷-A برای پایان حداکثر اعتبار ویزا بدون آغاز فعالیت واجد شرایط و فرایند بعدی، تکلیف خروج را مقرر کرده و شرایطی برای فاصلهٔ درخواست مجدد همان ویزا تعیین کرده است. نباید تصور کرد ادامهٔ ارسال رزومه پس از پایان مجوز، خودبهخود حق اقامت ایجاد میکند.
این خطر برای متقاضی ایرانی که چند ماه از پساندازش را صرف اقامت موقت کرده مهم است. دورهٔ جستوجوی کار، حتی اگر مسیر جدید فعال شود، درآمد یا قرارداد شغلی تضمینشده ایجاد نمیکند.
ورود گردشگری و یافتن کار؛ دو مفهوم متفاوت
ویزای کوتاهمدت شنگن برای حضور کوتاهمدت در چارچوب هدف و شرایط مجاز صادر میشود. ممکن است حضور برای بعضی جلسات حرفهای یا مصاحبه در محدودهٔ مقررات قابل بررسی باشد، ولی داشتن ویزای گردشگری بهخودیخود اجازهٔ اشتغال یا استقرار بلندمدت نمیدهد. معرفی نادرست هدف سفر نیز میتواند پیامد حقوقی داشته باشد.
از سوی دیگر، سازوکار عمومی سابقِ Manifestação de interesse برای درخواستهای جدیدِ اقامت بر پایهٔ کار پس از ورود، با Decreto-Lei n.º 37-A/2024 از ۴ ژوئن ۲۰۲۴ لغو شد. پروندههای قدیمی و وضعیتهای استثنایی باید جدا بررسی شوند؛ نباید به متقاضی جدید گفت «با گردشگری وارد شوید، بعد کار پیدا کنید و بهطور خودکار اقامت بگیرید».
اکنون چه مسیرهایی واقعاً قابل بررسیاند؟
یافتن قرارداد از خارج و درخواست D1
ویزای اقامت استخدامی D1 بر اساس مادهٔ ۵۹ قانون اتباع خارجی، برای متقاضی دارای قرارداد کار یا وعدهٔ معتبر قرارداد و دیگر شرایط قانونی مطرح است. یافتن کارفرما از ایران ممکن است دشوار باشد، اما از نظر اصل جستوجوی شغل ضرورتی ندارد فرد حتماً ابتدا وارد پرتغال شود. پیشنهاد واقعی کار باید از نظر شخصیت حقوقی کارفرما، دستمزد، وظایف، تاریخ شروع و امکان اقامت قابل بررسی باشد.
اشتغال تخصصی و D3 یا کارت آبی
اگر فرد تخصص حرفهای بالا و پیشنهاد استخدام واجد شرایط دارد، ویزای فعالیت تخصصی D3 یا در شرایط حقوق و صلاحیت مشخص، کارت آبی اتحادیهٔ اروپا ممکن است مناسب باشد. این مسیرها بهطور معمول بر فرصت شغلی و مدارک حرفهای موجود استوارند و با ویزای جستوجوی کارِ بدون قرارداد تفاوت دارند. D3 نیز با کارت آبی بهعنوان اجازهٔ اقامت یکسان نیست.
کارآفرینی، دورکاری یا تحصیل
برای فعالیت حرفهای مستقل یا سرمایهگذاری کارآفرینانهٔ واقعی، D2 میتواند موضوع بررسی باشد. برای شخصی که از کارفرما یا مشتری خارج پرتغال درآمد حرفهای قابلاثبات دارد، مسیر D8 قابل ارزیابی است. برای کسی که هدف تحصیلی واقعی دارد، D4 مطرح میشود. اما قرارداد صوری، ثبت شرکت بیفعالیت یا پذیرش آموزشی صرفاً برای دورزدن نبود ویزای جستوجوی کار، مبنای مسئولانهای برای تصمیم نیست.
جستوجوی شغل از ایران از کجا آغاز شود؟
مؤسسهٔ اشتغال و آموزش حرفهای پرتغال، IEFP، صفحهای برای فرصتهای شغلی قابل بررسی توسط اتباع کشورهای ثالثِ غیرمقیم دارد. این صفحه در ۲۰ اکتبر ۲۰۲۶ بهروزرسانی شده است. متقاضی میتواند از خارج کشور رزومه بفرستد و در صورت دریافت پیشنهاد معتبر، مسیر مناسب ویزای کار را بررسی کند. شبکهٔ اروپایی EURES نیز اطلاعات بازار کار، زبان و شرایط زندگی و اشتغال منتشر میکند.
پیش از ارسال درخواست بهتر است رزومه و نمونهکار به سطح و زبان موردنیاز شغل تنظیم شوند. سوابق بیمه و قراردادهای ایرانی میتوانند سابقهٔ فعالیت را مستند کنند، اما برای حرفههای تنظیمگریشده ممکن است تأیید دانشگاهی یا صلاحیت حرفهای لازم باشد. هیچ گواهی بیمهای بهتنهایی سطح تخصص فرد را اثبات نمیکند.
اعتبار کارفرما را نیز بررسی کنید. آگهی و وعدهٔ شفاهی قرارداد نیست؛ فروش قرارداد یا مطالبهٔ پول با وعدهٔ تضمین اقامت باید نشانهٔ هشدار تلقی شود. نام ثبتشدهٔ شرکت و اختیار امضاکننده را میتوان از مسیرهای رسمی ثبت تجاری پرتغال بررسی کرد.

خانواده و وضعیت اقامت موجود
اگر شخص هنوز خارج پرتغال است، برنامهٔ مهاجرت خانواده را باید با نوع ویزای واقعی او هماهنگ کرد. مقررات همراهی همزمان در مرحلهٔ ویزای اقامت و الحاق خانواده بعد از کارت، یکسان نیستند؛ اصلاح سال ۲۰۲۵ نیز شرایط انتظار و استثناهای مشخصی دارد. تا پیش از تأیید پذیرش عملی مسیر جستوجوی کار تخصصی، نباید دربارهٔ حقوق همراهان آن وعدهٔ اجرایی قطعی داد.
ایرانیای که اکنون اجازهٔ اقامت معتبر پرتغال دارد ممکن است در چارچوب مجوز خود حق اشتغال داشته باشد و نیازی به ویزای جستوجوی کار نداشته باشد. ایرانی دارای تابعیت دوم اتحادیهٔ اروپا نیز از نظام حقوقی متفاوتی بهره میگیرد. در مقابل، اقامت معمولی آلمان یا امارات حق عمومی کار در پرتغال ایجاد نمیکند.
پرسشهای متداول
آیا امروز میتوان برای ویزای جستوجوی کار پرتغال وقت گرفت؟ در تاریخ بررسی، پذیرش نوع عمومی سابق متوقف است و فعالشدن درخواست نوع تخصصی جایگزین تأیید نشده است.
آیا مدرک دانشگاهی کافی است؟ خیر. قانون به مهارتهای فنی تخصصی اشاره میکند و تعریف اجرایی آن باید از مقررات مربوط احراز شود.
آیا ویزای جدید ۱۲۰روزه است؟ متن قانون چنین مدتی و تمدید احتمالی را پیشبینی میکند؛ اما آن را نباید دلیل فعالبودن پذیرش فعلی دانست.
آیا میتوان از ایران کارفرما پیدا کرد؟ بله، از جمله از طریق سامانهٔ فرصتهای IEFP و ارتباط مستقیم با کارفرمایان. دریافت قرارداد یا ویزا تضمینشده نیست.
آیا با ویزای گردشگری بعد از استخدام اقامت میگیرم؟ قرارداد بهتنهایی حق تبدیل ویزا ایجاد نمیکند و سازوکار عمومی سابق برای درخواستهای جدید لغو شده است.
آیا دارندهٔ اقامت آلمان میتواند بدون مجوز در پرتغال کار کند؟ لزوماً نه. نوع اقامت و حقوق خاص احتمالی را باید جدا بررسی کرد؛ تابعیت اروپایی وضع دیگری دارد.
تصمیم امروز باید بر مسیر واقعاً در دسترس بنا شود
اگر هدف اصلی فرد اشتغال در پرتغال است، میتواند جستوجوی حرفهای را از ایران یا کشور محل اقامت قانونی خود آغاز کند و پس از دریافت پیشنهاد معتبر، مسیر کاری را بررسی کند. اگر شرایط او با دورکاری، کارآفرینی یا تحصیل سازگارتر است، باید همان مبنای واقعی دنبال شود.
مسیری که فقط در عنوان قانون وجود دارد، تا پیش از روشنشدن سازوکار اجرایی و پذیرش کنسولی، نباید ستون اصلی برنامهٔ زندگی یک خانواده شود.
منابع رسمی و تاریخ آخرین بررسی
تاریخ بررسی: ۷ نوامبر ۲۰۲۶
- Lei n.º 23/2007، بهویژه مادهٔ ۵۷-A
- Lei n.º 61/2025 و حکم انتقالی
- Lei n.º 62/2026، اصلاحات بعدی
- VFS، اطلاعیهٔ ۲۳ اکتبر ۲۰۲۵ دربارهٔ توقف درخواستها
- VFS، اطلاعات کنسولی پرتغال و وضعیت مسیر تخصصی
- IEFP، فرصتهای شغلی برای اتباع کشورهای ثالث غیرمقیم
- EURES، راهنمای زندگی و کار در پرتغال
- Decreto-Lei n.º 37-A/2024، لغو مسیر عمومی اعلام علاقهمندی
ملاحظهٔ اجرایی: وضعیت پذیرش ویزای جستوجوی کار تخصصی، مدارک، حداقل مالی و فهرست مهارتها در صورت انتشار مقررات تازه باید فوراً دوباره بررسی شوند؛ این مطلب تأیید امکان اقدام در تاریخ آینده نیست.
