मानौँ, बुटवलकी एक विद्यार्थीले पोर्चुगलको स्नातकोत्तर कार्यक्रमको सिट राख्न €८०० तिर्नुपर्ने पत्र पाएकी छन्। शुल्कको अन्तिम दिन नजिक छ र भर्ना अझै भाषा प्रमाणमा अडिएको छ। उनको घरले रकम पठाउन सक्छ, तर भिसाको निर्णय कक्षा सुरु भएपछि आए पहिलो किस्ता र सिट के हुन्छ भन्ने खुलेको छैन। यस्तो बेला संस्थाको खातामा पैसा पुग्नु अघि भाषा प्रमाण, भिसाका लागि संस्थाले दिने पत्र र ढिलो भर्ना वा पैसा फिर्ताको नीति एउटै इमेलमा माग्न सकिन्छ। बैंकको स्वीकृति आए पनि यी शैक्षिक सर्त संस्थाबाटै पक्का गर्नुपर्छ।
आफ्नो योजना तीन निकायबाट छुट्टाछुट्टै पुष्टि गर्नुहोस्। शैक्षिक संस्थाले उपाधि, प्रवेश र शुल्कको निर्णय गर्छ। नेपालबाट जाँदा अध्ययनको अनुमति र विदेशी मुद्रा सटहीका प्रमाण त्यहाँका निकाय र बैंकले हेर्छन्। पोर्चुगाली कन्सुलर कार्यालयले भिसाको निर्णय गर्छ, अनि पोर्चुगलमा बसोबासको अनुमति लाग्ने बाटोमा अर्को निवेदन पर्छ। विदेशमा बसेर त्यही देशबाट आवेदन गर्ने नेपाली विद्यार्थीले पहिलो भेट कहाँ पाउने र त्यहाँको बसोबास कुन मितिसम्म कायम हुन्छ भनेर सुरुमा छुट्याउनुहोस्।
पहिलो रोजाइ उपाधिको हो
स्नातक (licenciatura), स्नातकोत्तर (mestrado) र विद्यावारिधि (doutoramento) मा प्रवेशको मूल्याङ्कन फरक हुन्छ। विश्वविद्यालयको आधिकारिक सूचनामा उपाधि, क्याम्पस, कक्षा र प्रयोगात्मक अभ्यासको भाषा, अवधि, क्रेडिट र भर्नाका सर्त एउटै ठाउँमा टिप्नुहोस्। उच्च शिक्षाको मूल्याङ्कन तथा प्रत्यायन निकाय Agência de Avaliação e Acreditação do Ensino Superior (A3ES) मा कार्यक्रमको प्रत्यायन जाँच्न सकिन्छ। Instituto para o Ensino Superior, I. P. (IES) उच्च शिक्षाको नीति कार्यान्वयन हेर्ने निकाय हो। यसले अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी र उपाधिको मान्यताका छुट्टाछुट्टै निर्देशन प्रकाशित गर्छ। भर्नाको चालु मिति, शुल्क र स्वीकार्ने परीक्षा भने सम्बन्धित विश्वविद्यालय वा पोलिटेक्निकको सूचनाबाट हेर्नुहोस्। A3ES को प्रत्यायन अभिलेख · IES को अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी मार्गदर्शन · IES स्थापना, Decreto-Lei n.º 109/2025
स्नातक र एकीकृत स्नातकोत्तर। नेपालमा कक्षा १२ पूरा गर्नुभएको छ भने शिक्षण संस्थाले तपाईंको प्रमाणपत्रले त्यस देशमा उच्च शिक्षामा प्रवेश दिन्छ कि दिँदैन र रोजेको विषयको प्रवेश योग्यता कसरी पूरा हुन्छ भनेर हेर्न सक्छ। कानुनले जारी भएको देशमा उच्च शिक्षामा आवेदन र प्रवेश गर्न मिल्ने योग्यता तथा पोर्चुगाली माध्यमिक उपाधि वा वैधानिक समकक्षतालाई अलग आधारका रूपमा स्वीकार गर्छ। विश्वविद्यालयको सूचनाले कुन परीक्षा, अङ्क, विषय र भाषा प्रमाण स्वीकारिन्छ भन्ने बताउँछ। आफ्नो +२ प्रमाणपत्रको समकक्षता पहिले नै छुट्टै लिनुपर्छ कि भर्नाकै क्रममा योग्यता मूल्याङ्कन हुन्छ भन्ने लिखित रूपमा सोध्नुहोस्। Decreto-Lei n.º 36/2014, धारा ५–६
यस तहको विशेष अन्तर्राष्ट्रिय भर्ना (concurso especial para estudantes internacionais) का आफ्नै नियम छन्। नेपाली नागरिक भएर नेपाल वा अर्को गैरयुरोपेली देशमा बस्ने धेरै आवेदक यसअन्तर्गत पर्न सक्छन्। पोर्चुगाली, अर्को युरोपेली सङ्घ वा युरोपेली आर्थिक क्षेत्रको नागरिकता, अथवा कानुनले समेटेको त्यस्तो नागरिकसँगको पारिवारिक सम्बन्ध हुँदा भर्नाको आधार फेरिन सक्छ। पोर्चुगलमा बस्ने अन्य आवेदकका लागि पनि प्रवेश गर्न खोजेको वर्षको जनवरी १ सम्म दुई वर्षभन्दा बढी निरन्तर वैधानिक बसोबासको अपवाद छ, त्यो व्यक्तिसँग कानुनी रूपमा बस्ने सन्तानसमेतका लागि। यस गणनामा अध्ययनका लागि दिइएको अनुमतिको समय पोर्चुगलमै माध्यमिक तह पढेको अवधिमा मात्रै गनिन्छ। प्रवेश श्रेणीले तिर्ने शुल्कमा फरक पार्न सक्छ, त्यसैले आफ्नै कागजात देखाएर निवेदन दिने श्रेणी र शुल्क पक्का गर्नुहोस्। अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीसम्बन्धी नियम, धारा ३ र ९
स्नातकोत्तर र विद्यावारिधि। काठमाडौँ, दिल्ली वा अर्को देशको विश्वविद्यालयबाट लिएको स्नातक उपाधिलाई स्नातकोत्तर भर्नाका लागि सम्बन्धित पोर्चुगाली संस्थाको अधिकारप्राप्त शैक्षिक निकायले मूल्याङ्कन गर्न सक्छ। यस्तो निर्णयको प्रयोग मुख्यतः त्यही पाठ्यक्रमको प्रवेशमा हुन्छ। विदेशी उपाधिको औपचारिक मान्यता (reconhecimento de graus e diplomas) र नियमन गरिएको पेसामा काम गर्न पाइने अनुमति छुट्टै विषय हुन्। विद्यावारिधिमा आवेदकको पूर्वयोग्यता, अनुसन्धान प्रस्ताव, सम्भावित निर्देशक र आर्थिक स्रोतको मूल्याङ्कनबारे कार्यक्रमको सूचना हेर्नुहोस्। अध्ययनको प्रस्तावसँगै अनुसन्धान केन्द्रको रोजगार सम्झौता वा आतिथ्य सम्झौता आएको छ भने विद्यार्थी र अनुसन्धानकर्तामध्ये कुन बसोबास प्रक्रिया लागू हुन्छ भन्ने कुरा केन्द्रसँग सोध्नुहोस्। IES को विदेशी उपाधि मान्यतासम्बन्धी जानकारी · Decreto-Lei n.º 74/2006, धारा १७ र ३० · Lei n.º 23/2007, धारा ६२ र ९१.º-B
प्रस्ताव पढ्दा तीन किसिमको प्रमाण खोज्नुहोस्
अस्थायी प्रस्ताव (admissão condicional), विद्यार्थीको नाम औपचारिक रूपमा दर्ता भएको प्रमाण (matrícula) र शुल्क चुक्ताको रसिदमा फरक कुरा लेखिएको हुन्छ। अर्को कागज नआउँदासम्म प्रस्ताव सर्तमै अडिएको छ भने विश्वविद्यालयलाई सर्त पूरा भएको पुष्टि गर्ने पत्र कहिले जारी हुन्छ भनेर सोध्नुहोस्। उदाहरणका लागि, अंग्रेजीमा पढाइ हुने स्नातकोत्तर कार्यक्रममा कक्षाको भाषा मिल्न सक्छ, तर अस्पतालको अभ्यास वा नियमन गरिएको पेसातर्फ जाने पछिल्लो दर्ताको आफ्नै भाषा र पेसागत योग्यता हुन सक्छ। पढाइ सुरु गर्न मिल्ने कागज र काम गर्न आवश्यक प्रमाणको पूरा क्रम लेखेर राख्नुहोस्। IES को विदेशी उपाधि मान्यतासम्बन्धी मार्गदर्शन · पोर्चुगलको सरकारी पेसागत योग्यता मार्गदर्शन
- पढाइ र भाषा। लिखित काम, प्रयोगशाला, अस्पताल वा विद्यालयमा अभ्यास, परीक्षा र शोधपत्र कुन भाषामा हुन्छन्? स्वीकार हुने भाषा प्रमाण र त्यसको मिति के हो?
- भर्नाको अवस्था। पत्रले पूर्ण प्रवेश दिइसकेको हो कि बाँकी परीक्षा, मूल प्रमाणपत्र वा भाषा नतिजा पेस गरेपछि मात्रै भर्ना हुने हो? वार्षिक शुल्क (propina), आवेदन शुल्क र अग्रिम भुक्तानी छुट्टाछुट्टै कति छन्?
- समय र रकम। भिसा ढिलो भएमा कति दिनसम्म कक्षा सुरु गर्न पाइन्छ? भर्ना अर्को अवधिमा सार्दा शुल्क त्यही खातामा समायोजन हुन्छ? भिसा अस्वीकार भए के फिर्ता हुन्छ, कुन प्रमाण र समयसीमाभित्र?
- बस्ने ठाउँ। विद्यार्थी आवासका लागि निवेदन दिनु र कोठा पक्का हुनु दुई अलग अवस्था हुन्। क्याम्पससम्मको यात्रा, धरौटी, सम्झौताको अवधि, बत्तीपानी र पहिलो महिनाको अस्थायी बसाइलाई हिसाबमा राख्नुहोस्।
- छात्रवृत्ति। कुन खर्च समेटिन्छ, कति महिनाका लागि, र भुक्तानी कहिले आउँछ? लिखित पुरस्कारपत्र र त्यसका सर्त बजेटमा राख्नुहोस्। अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थीको विशेष भर्ना व्यवस्थाअन्तर्गत सामान्य प्रत्यक्ष सामाजिक सहायता पाइँदैन। विश्वविद्यालय वा छुट्टै कार्यक्रमले दिने छात्रवृत्तिको योग्यता बेग्लै जाँच्नुहोस्। Decreto-Lei n.º 36/2014, धारा १०
शुल्क, घरखर्च र नगद कहिले चाहिन्छ?
निम्न काल्पनिक बजेटमा १२ महिनाको पढाइ गर्ने एक जनाको खर्च राखिएको छ। सहरअनुसार वास्तविक भाडा र यातायात खर्च बदलिन्छ। यी रकम कुनै विश्वविद्यालयको दर वा आप्रवासनका लागि तोकिएको अङ्क होइनन्।
| खर्च वा उपलब्ध स्रोत | एक वर्षको काल्पनिक हिसाब |
|---|---|
| शिक्षण शुल्क, सिटका लागि अघि तिरेको €८०० समेत | €३,२०० |
| घरभाडा, खाना, फोन र यात्रा, महिनाको €७२० का दरले | €८,६४० |
| यात्रा, बीमा, कागज र सुरुआती व्यवस्थाको छुट्टै रकम | €९०० |
| आकस्मिक खर्चको बचत | €६०० |
| जम्मा | €१३,३४० |
| लिखित छात्रवृत्ति, चार महिना पछि एकमुष्ट पाइने | €२,४०० |
| परिवार वा विद्यार्थीले अन्ततः बेहोर्नुपर्ने खर्च | €१०,९४० |
यदि सुरुमै सबै शिक्षण शुल्क तिर्नुपर्छ र छात्रवृत्ति चार महिनापछि मात्र आउँछ भने पहिले उपलब्ध हुनुपर्ने रकम अनुमानतः €६,९८० हुन्छ। यसमा €३,२०० शुल्क, पहिलो चार महिनाको €२,८८० खर्च र €९०० सुरुआती खर्च राखिएको छ। माथिको €६०० बचत छुट्टै उपलब्ध राख्ने हो भने पहिलो चार महिनाका लागि €७,५८० तयार पार्नुपर्छ। सिटका लागि तिरिसकेको €८०० पछि शुल्कमा काटिन्छ कि काटिँदैन भन्ने लिखित नियमले हिसाब फेरिन्छ। बचत अल्पकालीन ऋणबाट जुटाउने हो भने ब्याज, किस्ता र छात्रवृत्ति ढिलो आए धान्नुपर्ने अवधि जोड्नुहोस्।
नेपालबाट रकम पठाउने हो भने
ठूलो भुक्तानीअघि विद्यालयको बिलमा रकम, मुद्रा, प्रयोजन, लाभग्राही र अन्तिम मिति हेर्नुहोस्। सिट सुरक्षित गर्ने रकम पढाइको शुल्कमै समायोजन हुन्छ कि त्यसबाहेकको खर्च हो भनेर सोध्नुहोस्। पहिलो किस्ता फिर्ता हुने हो भने विश्वविद्यालयले भिसा अस्वीकारको सूचना माग्छ वा कक्षा सुरु हुनुअघि लिखित निवेदन मात्रै पुग्छ भन्ने पनि हेर्नुहोस्।
नेपाल राष्ट्र बैंकले १४ नोभेम्बर २०२६ का लागि एक युरोको बिक्री सन्दर्भदर नेपाली रुपैयाँ १६७.१० देखाएको छ। उदाहरणका लागि, €२,००० को शुल्क त्यही दरमा करिब रु ३,३४,२०० हुन्छ। यो हिसाबमा वास्तविक बैंक दर, पठाउने वा प्राप्त गर्ने बैंकको शुल्क र दर परिवर्तन समेटिएको छैन। भुक्तानी गर्नुअघि इजाजतप्राप्त बैंकबाट दर, दस्तुर, रकम पुग्ने समय र शुल्क काटिएपछि विश्वविद्यालयको खातामा पुग्ने रकम सोध्नुहोस्। भर्नापत्र, शुल्कको बिल र खातावालाको नाम नमिले विश्वविद्यालयको आधिकारिक कार्यालयबाट लिखित पुष्टि लिनुहोस्। बैंकलाई रकम फिर्ता भए कुन खातामा आउँछ भनेर पनि सोध्नुहोस्। नेपाल राष्ट्र बैंकको विनिमय दर
नेपालबाट विदेशमा उच्च शिक्षा पढ्न जाने नेपाली नागरिकका लागि शिक्षा मन्त्रालयको वैदेशिक अध्ययन अनुमतिपत्र (No Objection Certificate, NOC) छुट्टै प्रक्रिया हो। भर्नापत्र, राहदानी र शैक्षिक प्रमाण तयार राख्नुहोस्। अध्ययनको विषयअनुसार थप कागजात लाग्न सक्छ। नेपाल राष्ट्र बैंकको एकीकृत परिपत्र २०८२ (विक्रम संवत्), विद्यार्थी सटहीसम्बन्धी भाग ८, खण्ड १ अनुसार पहिलो सटहीका लागि बैंकले त्यस प्रयोजनको NOC, राहदानी, भिसासम्बन्धी सर्त खुलेको पत्र र रकम पुष्टि गर्ने शैक्षिक कागज हेर्छ। भिसाअघि सटही चाहियो भने भिसा नलागे रकम फिर्ता गर्ने प्रतिबद्धताको स्वघोषणा पनि मागिन्छ। संस्थाको नाम, ठेगाना, अध्ययनको विषय र तह NOC तथा भुक्तानीको कागजमा मिलाउनुहोस्। साधारणतः शुल्क बैंकमार्फत सम्बन्धित संस्थाको नाममा पुग्ने गरी पठाइन्छ। संस्थाले तोकेको अर्को लाभग्राही वा विद्यार्थीको आफ्नै खातामा रकम देखाउनुपर्ने अवस्था छ भने त्यसको लिखित आधार बैंकलाई देखाउनुहोस्। शिक्षा मन्त्रालयको प्रश्नोत्तर · नेपाल राष्ट्र बैंकको एकीकृत परिपत्र २०८२
निर्वाह खर्च र अर्को किस्ता। माथिको परिपत्रले पेस गरिएका कागजमा निर्वाह खर्च नखुलेको अवस्थामा युरोपका लागि वार्षिक बढीमा ८,००० अमेरिकी डलरसम्म सटही दिन सक्ने सर्त तोकेको छ। यो नेपालबाट पाइने सटहीको सान्दर्भिक सीमा हो। पोर्चुगलले माग्ने जीवनयापनको प्रमाण वा तपाईंको वास्तविक घरखर्चको रकम त्यसबाट तय हुँदैन। पहिलो सटही गरेको बैंकमै पढाइ जारी रहेको अद्यावधिक प्रमाण देखाएर दोस्रो किस्ता माग्ने व्यवस्था छ। पुरानो NOC प्रयोग गरेर अर्को संस्थालाई शुल्क पठाइसक्नुभएको छ भने नयाँ NOC का लागि पहिलेको शुल्क फर्किएको बैंक प्रमाण चाहिन सक्छ। विदेशमा बसेर त्यहीँको आम्दानी वा खाताबाट तिर्दै हुनुहुन्छ भने नेपालबाट सटही गर्ने यी कागजमध्ये कुन तपाईंको अवस्थामा सान्दर्भिक छ भनेर आफ्नो बैंक र शिक्षा मन्त्रालयसँग बुझ्नुहोस्। नेपाल राष्ट्र बैंक, विद्यार्थी सटहीसम्बन्धी भाग ८, खण्ड १(च)–(छ) · NOC आवेदन प्रणाली
जीवनयापनका लागि आवश्यक स्रोत (meios de subsistência) देखाउने पोर्चुगाली मापदण्डको आफ्नै गणना छ। अध्ययनका लागि बसोबास भिसामा सामान्यतः १२ महिनाका स्रोत देखाउने व्यवस्था छ। विद्यार्थी आदानप्रदानमा बस्ने अवधि हेरिन्छ। बस्ने ठाउँ प्रमाणित भए रकम आधासम्म, खानासमेत सुनिश्चित भए ९० प्रतिशतसम्म घटाउन सकिने व्यवस्था छ। छात्रवृत्ति वा अन्य मान्य आयको प्रमाण पनि व्यक्तिको परिस्थितिअनुसार विचार गरिन्छ। कन्सुलर कार्यालयबाट आफ्नो गणना पुष्टि गर्नुहोस्। शिक्षण शुल्क र घरभाडाको वास्तविक देय रकम बजेटमा छुट्टै राख्नुहोस्। Portaria n.º 1563/2007, धारा २ र ५(४) · Lei n.º 23/2007, धारा ५२(७) र ६२
क्याम्पसको ठेगानाले फरक पार्ने एउटा नियम। Portaria n.º 111/2019 को धारा ४ अनुसार, अघिल्ला धाराको विशेष स्वीकृतिअन्तर्गत नपर्ने उच्च शिक्षा विद्यार्थीको रोजेको अध्ययन कार्यक्रम तोकिएको कम जनघनत्व भएको नगरपालिकामै सञ्चालन गर्न स्वीकृत छ भने भिसा र अनुमति प्रक्रियामा जीवनयापनको प्रमाणका लागि सन्दर्भ न्यूनतम पारिश्रमिकको ५० प्रतिशत मापदण्ड लागू हुन्छ। एउटै संस्थाको एउटा क्याम्पसमा लागू भएको कुरा अर्को क्याम्पसमा स्वतः सर्दैन। कार्यक्रमकै नाम, क्याम्पसको ठेगाना र भिसा सूचीमा त्यो आधार कसरी लेख्ने भन्ने संस्थासँग माग्नुहोस्। आवास वा खानाका अरू छुटसँग यसलाई जोड्न पाइन्छ भन्ने मान्यता राखेर बजेट नबनाउनुहोस्। Portaria n.º 111/2019, धारा ४
| जाँच गर्ने समय | राख्नुपर्ने प्रमाण | पैसा वा म्यादमा असर |
|---|---|---|
| सिट सुरक्षित गर्नुअघि | सर्त, कक्षा सुरु हुने मिति, ढिलो भर्ना र फिर्ताको लिखित नियम | भिसाको प्रतिकूल निर्णयमा कति जोखिम हुन्छ भन्ने थाहा हुन्छ। |
| पहिलो सटही वा शुल्कअघि | नाम र तह मिलेको NOC, भर्नापत्र वा सर्तपत्र, संस्थाको बिल र बैंकको सटही विवरण | गलत खातामा गएको वा पोर्चुगल पुगेपछि मात्र पाइने पैसा हालै उपलब्ध ठान्ने जोखिम घट्छ। |
| भिसा दर्ता गर्दा | कन्सुलर सूची, भागअनुसार रकमको प्रमाण, मूल कागजात र निवेदनको रसिद | शुल्क, औपचारिक दर्ता र थप कागजात माग्न सकिने अवस्था फरक रहन्छन्। |
| पोर्चुगल पुगेपछि | नाम दर्ताको प्रमाण, बस्ने ठेगाना, स्वास्थ्य सुरक्षा र AIMA मा निवेदनको रसिद | भिसाको वैधता, अनुमति प्रक्रिया र कक्षा उपस्थितिको आफ्नै मिति सुरक्षित रहन्छ। |
भिसादेखि बसोबासको अनुमतिसम्म
कार्यक्रमको उद्देश्यअनुसार भिसा छान्नुहोस्। पूरा उच्च शिक्षा कार्यक्रमको मुख्य बाटो बसोबासका लागि भिसा (visto de residência para estudo, प्रायः D4) र त्यसपछि धारा ९१ बमोजिम अध्ययनका लागि बसोबासको अनुमति (autorização de residência) हो। एक वर्षभन्दा छोटो पाठ्यक्रमका लागि धारा ५४ को अस्थायी बसाइका लागि भिसा (visto de estada temporária) अन्तर्गत फरक सर्त लागू हुन सक्छन्। धारा ५४(१)(k) अन्तर्गत आधिकारिक रूपमा मान्यता पाएको शिक्षण वा व्यावसायिक प्रशिक्षण संस्थाको एक वर्षभन्दा छोटो पाठ्यक्रमको भर्ना, खर्च र आवास देखाउनुपर्छ। कार्यक्रम छोटो छ भन्ने कारणले मात्र एउटै भिसा श्रेणी तय हुँदैन। कार्यक्रमको पत्र देखाएर अनुसन्धान, आदानप्रदान वा सामान्य अध्ययनमध्ये कुन व्यवस्था पर्छ सोध्नुहोस्। Lei n.º 23/2007, धारा ५४, ६२ र ९१ · Decreto Regulamentar n.º 84/2007 को अस्थायी अध्ययन प्रक्रिया
निवेदन लिने कार्यालय पुष्टि गर्नुहोस्। नेपालमा कानुनी रूपमा बस्ने आवेदकलाई समेट्ने नयाँ दिल्लीस्थित पोर्चुगाली दूतावासको D4 सूचीमा VFS मार्फत निवेदन लिने व्यवस्था र आवश्यक परे नयाँ दिल्लीको कन्सुलर खण्डमा प्रत्यक्ष अन्तर्वार्ता हुने उल्लेख छ। २२ अक्टोबर २०२६ मा प्रकाशित Despacho n.º 12883/2026 ले नेपालको क्षेत्राधिकारसहित काठमाडौँमा पोर्चुगलको महावाणिज्य दूतावास स्थापना गरेको छ। त्यहाँ D4 निवेदन लिने काम सुरु भएको वा नयाँ दिल्लीबाट स्थानान्तरण भएको मिति सार्वजनिक स्रोतबाट पुष्टि भइसकेको छैन। भेटको समय कुन माध्यमबाट लिने, निवेदन कहाँ बुझाउने र प्रत्यक्ष उपस्थिति कहाँ चाहिन्छ भन्ने कन्सुलर कार्यालयबाट पुष्टि गरेर मात्रै यात्रा तय गर्नुहोस्। कतार वा अन्य देशमा कानुनी रूपमा बस्नुहुन्छ भने स्थानीय पोर्चुगाली कार्यालयसँग त्यहाँको बसोबासको प्रमाण र D4 ग्रहण गर्ने अधिकारबारे सोध्नुहोस्। नयाँ दिल्लीमै उपस्थित हुनुपर्ने सूचना आएमा तलको यात्रा नियम हेर्नुहोस्। नयाँ दिल्लीको D4 सूची · काठमाडौँसम्बन्धी आदेश
भारत भएर जानुपर्ने भए। ४ नोभेम्बर २०२६ को भारतीय आदेश ५ नोभेम्बरमा राजपत्रमा प्रकाशित भई त्यही दिन लागू भयो। त्यसले नेपाल वा भुटानबाट सिधै जाने नेपाली नागरिकका लागि तोकिएको पहिचान कागजातसहित प्रवेशको छुट राख्छ। नेपाल वा भुटानबाहेक अर्को ठाउँबाट भारत प्रवेश गर्दा वा अर्को देशतिर निस्कँदा मान्य राहदानी चाहिन्छ। चीन, मकाउ, हङकङ वा पाकिस्तानबाट प्रस्थान वा त्यस हुँदै यात्रा गर्ने अवस्थामा भारतीय भिसासमेतको विशेष नियम छ। भारतको विमानस्थलबाट दोहा वा दुबई हुँदै पोर्चुगल जाने हो भने नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासको Travel NOC सूचना हेर्नुहोस्। उक्त सूचनामा कतार र संयुक्त अरब इमिरेट्स हुँदै गरिने यात्रासमेत पर्छ। यो यात्राको प्रमाण हो। नेपालको शिक्षा मन्त्रालयले दिने अध्ययन NOC को प्रयोजन अलग छ। भारतको प्रवेश छुटसम्बन्धी आदेश · नेपाली दूतावासको Travel NOC सूचना
- कागजातले के प्रमाणित गर्छ भन्ने हेर्नुहोस्। राहदानीले पहिचान, भर्नापत्रले उद्देश्य, र आर्थिक तथा आवास प्रमाणले पढाइ धान्ने आधार देखाउँछन्। स्वास्थ्य वा यात्रा बीमा, फोटो र आपराधिक अभिलेखसम्बन्धी प्रमाणका लागि सम्बन्धित सूची हेर्नुहोस्। पुरानो राहदानी, कक्षा १२ को प्रमाणपत्र र नयाँ राहदानीमा नामको क्रम वा हिज्जे फरक छ भने जारी गर्ने संस्थाबाट सच्याउने वा एउटै व्यक्तिको प्रमाण माग्नुहोस्। विक्रम संवत् मिति जस्ताको तस्तै राख्नुहोस् र इस्वी संवत् रूपान्तरण चाहिँदा प्रमाणित रूपान्तरण प्रयोग गर्नुहोस्। आवेदन लिने कार्यालयले कुन देशको, कति पुरानो प्रहरी चारित्रिक प्रमाणपत्र स्वीकार गर्छ भन्ने पहिले पुष्टि गर्नुहोस्।
नयाँ दिल्लीको D4 सूचीको सामान्य वित्तीय खण्डले बैंकले जारी गरेको, छाप र हस्ताक्षरसहितको पछिल्ला छ महिनाको मूल खाता विवरण र अघिल्ला तीन वर्षका आयकर विवरण मागेको छ। यसलाई सबै देशको समान नियम नठान्नुहोस्। विद्यार्थीको आफ्नै कर विवरण छैन, कार्यक्रमले छात्रवृत्ति दिएको छ वा टेवा दिने अभिभावकको कागज अर्को देशमा बनेको छ भने उपलब्ध प्रमाण खुलाएर कुन विकल्प स्वीकार हुन्छ भनेर लिखित जवाफ लिनुहोस्। पोर्चुगलमै बस्ने योग्य व्यक्तिले खाना, आवास र अनियमित बसाइ भएको अवस्थामा फर्काउने खर्चसमेत जिम्मा लिने termo de responsabilidade दिने विषय सूचीमा अलग छ। हस्ताक्षरको मान्यतासँगै जिम्मा लिने व्यक्तिको कर, तलब, बैंक, आवास र पहिचानका प्रमाण पनि सूचीमा छन्। नयाँ दिल्ली दूतावासको D4 कागजात सूची
कार्यक्रम प्रत्यायित हुनु र आप्रवासन प्रयोजनका लागि संस्थाले खास स्वीकृति पाउनु अलग कुरा हुन्। खास शैक्षिक सम्झौता वा आदानप्रदान कार्यक्रमअन्तर्गत स्वीकृत संस्थामा प्रवेश पाएका विद्यार्थीलाई धारा ६२(५) ले भिसाका केही प्रमाण र धारा ९१(५) ले अनुमति चरणमा शिक्षण शुल्क तिरेको तथा जीवनयापनका स्रोतको प्रमाणमा छुट दिन्छन्। नयाँ दिल्ली सूचीको विद्यार्थी खण्डले छुटको सन्दर्भमा धारा ९१.º-B लेखेको छ। अनुसन्धान संस्थाका लागि उक्त छुट्टै अनुच्छेद छ। विद्यार्थीको छुट लागू हुन्छ कि भनेर धारा ९१(५) अन्तर्गत संस्थाको स्वीकृति र आफ्नो श्रेणी कन्सुलर कार्यालय वा AIMA सँग पुष्टि गर्नुहोस्। प्रमाण देखाउने छुट पाए पनि वास्तविक शुल्क र निर्वाह खर्चको बजेट बाँकी रहन्छ। Lei n.º 23/2007, धारा ६२(५), ९१(५) र ९१.º-B · संस्था स्वीकृत गर्ने प्रक्रिया, Portaria n.º 111/2019
प्रमाणीकरण र अनुवादको क्रम मिलाउनुहोस्। नेपाल Apostille महासन्धिको पक्षको सूचीमा छैन। नयाँ दिल्लीको D4 सूचीले नेपालबाट जारी हुने प्रमाणपत्रका लागि नेपालको परराष्ट्र मन्त्रालयबाट प्रमाणीकरण र त्यसपछि नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासबाट वैधीकरण उल्लेख गर्छ। नेपालमा कन्सुलर सेवा विभागको NEATS प्रणालीमा शैक्षिक तथा नागरिक दर्ताका प्रमाणपत्र र प्रहरी चारित्रिक प्रमाणपत्रका छुट्टाछुट्टै प्रक्रिया छन्। विश्वविद्यालयको भर्ना, नयाँ दिल्लीको भिसा र पोर्चुगलमा बसोबासको निवेदनमा कागजात बुझ्ने निकाय फरक हुन सक्छन्। अंग्रेजीमा जारी मूल प्रमाणपत्रको स्वीकार्यता, पोर्चुगाली प्रमाणित अनुवाद र थप वैधीकरण चाहिन्छ कि भनेर सम्बन्धित निकायलाई सोध्नुहोस्। नयाँ दिल्लीको D4 सूची · कन्सुलर सेवा विभाग · Apostille महासन्धिको पक्ष सूची
भिसाको निर्णय र पढाइको मिति छुट्याउनुहोस्। पोर्चुगाली शुल्क तालिकामा राष्ट्रिय भिसाको सामान्य कन्सुलर शुल्क €११० छ। सेवा प्रदायकको दस्तुर, स्थानीय मुद्राको रकम र कुनै छुट लागू हुन्छ कि भन्ने छुट्टै जाँच्नुहोस्। कानुनमा सामान्य निर्णय अवधि ६० दिन छ। नयाँ दिल्लीको सूचीले कन्सुलर खण्डमा फाइल पुगेपछि गणना सुरु हुने बताउँछ। भेटको समय पाउने समय र फाइल पुग्नुअघिको समय अलग हुन्। बसोबासको भिसाले सामान्यतः चार महिनासम्म पोर्चुगलमा दुई प्रवेश गर्न र त्यहाँ बसोबासको अनुमति माग्न दिन्छ। कन्सुलर शुल्क तालिका, प्रविष्टि ५८ · Lei n.º 23/2007, धारा ५८
पोर्चुगल पुगेपछि अनुमति माग्नुहोस्। एकीकरण, आप्रवासन र शरणसम्बन्धी निकाय Agência para a Integração, Migrações e Asilo (AIMA) मा उच्च शिक्षा अध्ययनका लागि बसोबासको अनुमति (autorização de residência para estudantes do ensino superior) मागिन्छ। धारा ७७ र ९१ अन्तर्गत राहदानी, भर्ना, लागू भए शुल्क तिरेको प्रमाण, जीवनयापनका स्रोत तथा राष्ट्रिय स्वास्थ्य सेवा (Serviço Nacional de Saúde, SNS) वा स्वास्थ्य बीमाको प्रमाण तयार गर्नुहोस्। प्रयोजनअनुसार ठेगाना, आपराधिक अभिलेख वा थप कागजात लाग्न सक्छन्। सामान्य अनुमति तीन वर्षको हुन्छ र तीन वर्षभन्दा छोटो कार्यक्रमका लागि त्यसैको अवधि बराबर हुन्छ। तीन वर्षे अनुमति समान अवधिका लागि नवीकरण हुन सक्छ। केही आदानप्रदान वा संयुक्त कार्यक्रमको विशेष अवधि हुन्छ। अनुमति जारी वा नवीकरणको निवेदन AIMA को सम्बन्धित सेवामा बुझाइन्छ। आफ्नो कार्ड र अध्ययन प्रगतिबारे विश्वविद्यालय तथा AIMA का चालु निर्देशन हेर्नुहोस्। मानक अस्थायी बसोबास प्रक्रियामा, AIMA को तालिका III(१)(a) र (c) लागू भए, आवेदन स्वीकार र जाँचका लागि आधार दर €१३३ तथा अनुमति जारी वा नवीकरणका लागि €११४.३० छ। बुँदा XIV को छुट लागू भए क्रमशः €९९.८० र €८५.८० लाग्छ। कुन दर लाग्छ भन्ने भुक्तानी सूचनामा हेर्नुहोस्। AIMA को धारा ९१ मार्गदर्शन · Lei n.º 23/2007, धारा ९१, ९५ र ९६
कक्षा सुरु भइसकेपछि विश्वविद्यालयले ढिलो भर्ना स्वीकार्छ भन्ने लिखित पुष्टि साथमा राख्नुहोस्। धारा ९६(४) ले अनुमति निवेदनका कागज अपुग हुँदा जाँच रोक्ने र थप प्रमाणका लागि १० दिन दिने प्रावधान राख्छ। सोही धाराको उपधारा ५ मा नियमित अध्ययन वा अनुसन्धान निवेदनको निर्णय र सूचनाका लागि बढीमा ९० दिन तथा निर्दिष्ट औपचारिक स्वीकृति भएको संस्थामा भर्ना भएको विद्यार्थी वा अनुसन्धानकर्ताको हकमा ६० दिन लेखिएको छ। पहिलो भेट खोज्न लागेको समय यसमा जोडिँदैन। विशेष कार्यक्रम र संस्थाका लागि लागू भएको पुष्टि भए Portaria n.º 111/2019 को धारा ३ ले भिसा र पहिलो अनुमतिको निर्णयका लागि ३०–३० दिन तोक्छ। यो विशेष ३० दिने व्यवस्था वा ६० दिने अनुमतिको व्यवस्था कुन आधारमा लागू हुन्छ भनेर संस्थाको लिखित प्रमाणसहित सम्बन्धित निकायबाट पुष्टि गर्नुहोस्। विशेष प्रक्रियाको धारा ३
अस्वीकृति वा रद्दको लिखित निर्णयमा कारण, न्यायिक चुनौतीको अधिकार, म्याद र सक्षम अदालत खुलाउनुपर्छ। सूचना आएको मिति र जवाफ पठाएको रसिद सुरक्षित राख्नुहोस्। Lei n.º 23/2007, धारा ९६(४)–(६)
पोर्चुगलमा पढाइ कायम राख्ने र पछिको योजना
पति, पत्नी वा सन्तान सँगै आउने विचार छ भने पहिलो वर्षको आवास, स्वास्थ्य बीमा र विद्यालयको मिति सुरुमै जोड्नुहोस्। कानुनको धारा ५८(५) मा योग्य परिवारका सदस्यले मुख्य बसोबास भिसासँगै साथ जाने सदस्यको निवेदन दिन सक्ने व्यवस्था छ। सँगै आवेदन दिनुपर्ने समय र परिवारको आर्थिक प्रमाण कन्सुलर कार्यालयसँग जाँच्नुहोस्। मुख्य विद्यार्थी पहिले गएर परिवार पछि आउने हो भने पारिवारिक पुनर्मिलन योजना छुट्टै हेर्नुहोस्। अनुमति भएका विद्यार्थीसँग पछि जोडिन पाउने परिवारको दायरा धारा ९९(३) मा सीमित छ। Lei n.º 23/2007, धारा ५८(५) र ९८–१०१ · सँगै जाने परिवारका प्रमाणसम्बन्धी नियम, धारा २४.º-B
स्वीकृत विद्यार्थी बसोबासको अनुमति भएका व्यक्तिलाई धारा ९७(१) ले मूल अध्ययनको पूरक रूपमा रोजगार सम्झौताअन्तर्गत वा स्वतन्त्र पेसागत काम गर्न दिन्छ। पुरानो उपधारा ९७(२) मा रहेको सूचना दिने व्यवस्था २०२२ को संशोधनमा खारेज भयो। त्यसले कर, सामाजिक सुरक्षा, करार र पेसागत नियमको पालना हटाएको छैन। भिसा मात्रै छ वा पहिलो निवेदनको रसिद छ भने धारा ९७(१) ले दिएको अनुमति धारकको अधिकार आफूमाथि जस्ताको तस्तै लाग्छ भनेर नमान्नुहोस्। धारा ८१(४) ले आवेदकका कारण नभएको ढिलाइमा बसोबास भिसा धारकले कानुनअनुसार काम गर्न सक्ने सर्त राख्छ। आफ्नो भिसाको श्रेणी, निवेदन वास्तवमा दर्ता भएको प्रमाण र त्यस कामको कानुनी आधार AIMA तथा लागू रोजगार निकायसँग मिलाउनुहोस्। कक्षा, अभ्यास र परीक्षाको समयसँग नजुध्ने काम पाउन कति समय लाग्ला भन्ने अनुमान गर्न कठिन छ। कामबाट पैसा आउन ढिलो भए पनि पढाइ र घरखर्च धान्ने योजना बनाउनुहोस्। पढाइको प्रगति र बसोबासको मूल उद्देश्य कायम राख्नु नवीकरणमा पनि महत्त्वपूर्ण हुन्छ। Lei n.º 23/2007, धारा ९५ र ९७
पढाइ सकिएपछि बसिरहनका लागि आफ्नो अवस्थासँग मिल्ने आधारमा आवेदन दिनुपर्छ। अन्तिम सेमेस्टरमै विश्वविद्यालयबाट पढाइ पूरा गरेको आधिकारिक प्रमाण कहिले पाइन्छ र कार्डको म्याद कहिले सकिन्छ भनेर एउटै क्यालेन्डरमा राख्नुहोस्। सामान्यतया AIMA को सम्पर्क फारामबाट भेट माग्दा मान्य राहदानी, हालको कार्ड र पढाइ पूरा गरेको प्रमाणको डिजिटल प्रति आवश्यक हुन्छ। कामको आधार छ भने करार वा स्वतन्त्र कामसम्बन्धी प्रमाण तयार राख्नुहोस्। काम खोज्ने अवधि माग्नुहुन्छ भने आफ्नो योग्यतासँग मिल्ने काम खोज्ने उद्देश्य खुलाउने कागज तयार राख्नुहोस्। फारामबाट भेट मागेको प्रमाण र अनुमति दिएको निर्णय फरक हुन्। AIMA को धारा १२२(१)(o) र (p) का लागि भेट माग्ने निर्देशन
| पढाइ वा अनुसन्धान सकिएपछि | लागू हुन सक्ने बाटो | समयमै हेर्नुपर्ने कुरा |
|---|---|---|
| पोर्चुगलमै माध्यमिक तह वा पहिलो चक्रको उच्च शिक्षा पूरा भयो र काम गर्ने आधार छ | धारा १२२(१)(o) अन्तर्गत रोजगार वा स्वतन्त्र काम | अनुमति सहकार्य सम्झौताअन्तर्गत दिइएको भए कानुनमा विशेष सीमा छ। हालको अनुमति, पढाइ पूरा भएको प्रमाण र कामको आधार AIMA सँग मिलाउनुहोस्। |
| स्नातकोत्तर, विद्यावारिधि वा अनुसन्धान पूरा भयो र योग्यतासँग मिल्ने काम खोज्ने वा उद्यम खोल्ने योजना छ | धारा १२२(१)(p) अन्तर्गत बढीमा एक वर्षको अवधि | AIMA को प्रकाशित व्यावहारिक मार्ग यही समूहका लागि छ। अवस्था र उद्देश्यअनुसार मागिएको कागज पहिल्यै हेर्नुहोस्। |
| पहिलो चक्र पूरा भयो, तर कामको आधार अहिलेसम्म भेटिएको छैन | (p) को कानुनी पाठमा धारा ९१ अन्तर्गत उच्च शिक्षा व्यापक रूपमा उल्लेख छ | AIMA को (p) सम्बन्धी सार्वजनिक निर्देशनमा पहिलो चक्र उल्लेख छैन। त्यसमा भर पर्नुअघि AIMA बाट लिखित पुष्टि लिनुहोस्। |
Lei n.º 23/2007, धारा १२२(१)(o)–(p) · AIMA को (o) सम्बन्धी निर्देशन · AIMA को (p) सम्बन्धी निर्देशन
पढाइसँगै कामको प्रस्ताव आयो भने
| अहिलेको अवस्था | निर्णय गर्न सहयोग गर्ने प्रमाण |
|---|---|
| नेपालमै कार्यक्रम छान्दै हुनुहुन्छ। | छात्रवृत्ति पत्र, अग्रिम शुल्क र घरखर्चबाट वर्षको हिसाब निकाल्नुहोस्। भावी तलबलाई भिसाअघि उपलब्ध रकमका रूपमा नजोड्नुहोस्। |
| पोर्चुगलमा पुग्नुभएको छ र फाइल चलिरहेको छ। | भिसा, वास्तविक निवेदनको रसिद र फाइलमा ढिलाइ भएको सूचना राख्नुहोस्। रोजगारदाताले दिएको मौखिक जवाफ मात्रैमा काम सुरु नगर्नुहोस्। |
| विद्यार्थी अनुमति जारी भइसकेको छ। | कक्षाको समय र परीक्षा, कामको लिखित समय र तलब, तथा आवश्यक कर वा सामाजिक सुरक्षा दर्ता जोडेर हेर्नुहोस्। रोजगार अध्ययनको पूरक हुनुपर्छ। |
| कार्यक्रम परिवर्तन वा वर्ष दोहोर्याउनु परेको छ। | विद्यालय वा विश्वविद्यालयबाट प्रगति, नयाँ भर्ना र अपेक्षित समाप्ति मितिको प्रमाण लिनुहोस्। धारा ९५(२) ले अध्ययनमा प्रगति र मूल उद्देश्यलगायत आधारलाई नवीकरणमा हेर्छ। |
यो तालिकाले विश्वविद्यालयको अनिवार्य अभ्यास, विद्यार्थीको पूरक रोजगार र पढाइपछि अर्को हैसियत माग्ने प्रक्रियालाई बेग्लाबेग्लै राख्छ। Lei n.º 23/2007, धारा ८१, ९५ र ९७ · AIMA, उच्च शिक्षाको अनुमति · पोर्चुगलमा कर र सामाजिक सुरक्षा
प्रायः सोधिने प्रश्न
कक्षाको बीचमा अस्पताल वा कम्पनीमा अनिवार्य अभ्यास छ। आफ्नै काम पनि गर्न सक्छु? संस्थाले पाठ्यक्रममा राखेको अभ्यासको सम्झौता, अभ्यासका घण्टा र बीमा हेर्नुहोस्। छुट्टै तलब पाउने कामको हकमा विद्यार्थीको बसोबासको अनुमति र धारा ९७ अन्तर्गतको पूरक कामको सर्त लागू हुन्छ। काम सुरु गर्नुअघि रोजगारदातासँग लिखित सम्झौता, कर र सामाजिक सुरक्षा दर्ताको व्यावहारिक प्रक्रिया खुलाउनुहोस्। पढाइको तालिका बिग्रँदा क्याम्पसको प्रगति नियम र अनुमति नवीकरणमा असर पर्न सक्छ। Lei n.º 23/2007, धारा ९५ र ९७
म युरोपको अर्को देशमा विद्यार्थी हुँ। एक सेमेस्टर पोर्चुगलमा गर्न मिल्छ? विद्यार्थी बसोबासको अनुमति जारी गर्ने युरोपेली सङ्घको देश र तपाईंको सहभागिता रहेको आदानप्रदान कार्यक्रम वा संस्थागत सम्झौता हेर्नुपर्छ। धारा ९१.º-A का सर्त पुगे भागको पढाइका लागि बढीमा ३६० दिनको व्यवस्था छ। AIMA लाई पढाइ सुरु हुन ३० दिनअघिसम्म जानकारी दिनुपर्छ। पूरा अर्को डिग्री गर्न सर्नुहुन्छ भने छुट्टै आधार जाँच्नुहोस्। AIMA को विद्यार्थी आवागमनसम्बन्धी निर्देशन
धारा ९१.º-A प्रयोग गर्दा पहिलो युरोपेली देशको विद्यार्थी कार्ड पोर्चुगलमा बस्ने पूरै अवधिभर मान्य हुनुपर्छ। त्यसका साथै कार्यक्रम वा सम्झौताको प्रमाण, राहदानी, स्वास्थ्य बीमा, पर्याप्त आफ्नै स्रोत र लागू भए शुल्क तिरेको प्रमाण तयार राख्नुहोस्। सामान्य विद्यार्थी कार्ड मात्र छ तर संस्थाबीच योग्य सम्झौता वा आवागमन कार्यक्रम छैन भने कन्सुलर आधार अलग जाँच्नुहोस्। Lei n.º 23/2007, धारा ९१.º-A · AIMA को आवागमन सूचना फाराम
म पोर्चुगलमै छु। यहाँबाट विद्यार्थी अनुमति माग्न मिल्छ? Lei n.º 62/2026 ले ११ सेप्टेम्बर २०२६ देखि धारा ९१(४) खारेज गरेको छ। उक्त पुरानो धाराले कानुनी रूपमा प्रवेश गरेका केही विद्यार्थीलाई अध्ययनको बसोबास भिसाबाट छुट दिएको थियो। नयाँ निवेदनका लागि आफ्नो विद्यमान वैध बसोबासले पढ्न दिन्छ कि, वा अर्को आधार र आवेदन आवश्यक पर्छ भन्ने AIMA सँग जाँच्नुहोस्। खारेजीअघि नै निवेदन दर्ता गरेको व्यक्ति हुनुहुन्छ भने दर्ताको रसिदसहित आफ्नो मुद्दामा कुन नियम लाग्छ भनेर लिखित रूपमा सोध्नुहोस्। Lei n.º 62/2026, धारा ९(b) र ११
विद्यार्थीका रूपमा बसेको समय दीर्घकालीन बसोबासमा के हुन्छ? विद्यार्थी अनुमति कायम छँदा धारा १२५(२)(a) ले युरोपेली दीर्घकालीन बासिन्दाको दर्जा (estatuto de residente de longa duração) लिन दिँदैन। पछि त्यो दर्जा लिन मिल्ने अर्को प्रकारको अनुमति पाएमा धारा १२६(३) ले विद्यार्थी अनुमतिमा बिताएको अवधिको आधा हिस्सा सम्बन्धित गणनामा लिन दिन्छ। उदाहरणका लागि दुई वर्ष विद्यार्थी अनुमति राखेको समय त्यस विशेष गणनामा एक वर्ष हुन्छ। निरन्तर बसोबास र अन्य योग्यता पनि हेर्नुपर्छ। पोर्चुगलको राष्ट्रिय स्थायी अनुमति र नागरिकताको हिसाबका आफ्नै नियम छन्। Lei n.º 23/2007, धारा ८०, १२५ र १२६ · बसोबासका बाटाहरूको तुलना
पहिलो निर्णयका लागि विश्वविद्यालयको फिर्ता नियम, ढिलो भर्नाको अन्तिम मिति र बैंकले पठाउन सक्ने रकम एउटै ठाउँमा राख्नुहोस्। भिसा वा छात्रवृत्तिको निर्णय पहिल्यै आएको मानेर खर्च नगर्नुहोस्।
आधिकारिक स्रोत र अन्तिम तथ्य जाँचको मिति
अन्तिम तथ्य जाँच: १४ नोभेम्बर २०२६ (इस्वी संवत्)।
- Diário da República — Lei n.º 23/2007, धारा ५२, ५८, ६२, ९१, ९१.º-A, ९५–९७ र १२२ · Lei n.º 62/2026 — सेप्टेम्बर २०२६ को संशोधन, धारा ३, ९ र ११
- अन्तर्राष्ट्रिय विद्यार्थी र भर्ना — Decreto-Lei n.º 36/2014 · उच्च शिक्षा उपाधि — Decreto-Lei n.º 74/2006
- gov.pt — अध्ययनका लागि बसोबास भिसा · नयाँ दिल्लीस्थित दूतावासको D4 सूची · AIMA — उच्च शिक्षा अध्ययनको अनुमति
- Diário da República — जीवनयापन स्रोतको मापदण्ड · AIMA — १ मार्च २०२६ देखि लागू बसोबास प्रक्रियाको शुल्क तालिका
- नेपालको शिक्षा मन्त्रालय — वैदेशिक अध्ययन अनुमतिपत्र · कन्सुलर सेवा विभाग — कागजात प्रमाणीकरण · नेपाल राष्ट्र बैंक — विदेशी विनिमय दर
- नेपाल राष्ट्र बैंक — एकीकृत परिपत्र २०८२, विद्यार्थी सटहीसम्बन्धी भाग ८ · AIMA — अध्ययनपछि धारा १२२(१)(o) र (p) अन्तर्गत भेट माग्ने सूचना
