मानौँ, मलेसियामा काम गर्ने नेपाली प्राविधिकलाई पोर्चुगलको कम्पनीले छ महिनाको करार प्रस्ताव गरेको छ। उनकी जीवनसाथी नेपालमा विदेशी ग्राहकको काम गर्छिन्। एउटा नियमित करारको समय सकिँदै छ र पोखराको घरको भाडा केही महिना ढिलो आएको छ। दुवैले जाने सोच बनाएका छन्, तर छोरीको परीक्षा सकिएपछि मात्रै विद्यालय बदल्न चाहन्छन्। त्यस घरमा रोजगारी, दूरस्थ काम, आफ्नो नियमित आम्दानी र पारिवारिक पुनर्मिलन चारै कुरा सान्दर्भिक छन्। कुन बाटो सम्भव छ भन्ने निर्णय कामको प्रस्ताव, खातामा आएको रकम र बच्चाको समयलाई अलग्गै राखेर गर्नुपर्छ।

पहिलो प्रश्न, कुन आधार लागू हुन्छ? आफ्नो नागरिकता, अहिलेको बसोबासको प्रकार र परिवारको सम्बन्ध हेर्नुहोस्। दोस्रो, आवेदनकै दिन के देखाउन सक्नुहुन्छ? अर्को महिना आउने करार वा भुक्तानीका लागि समय छुट्याउनुहोस्। तेस्रो, कुन निर्णय पर्खन मिल्छ? हालको तलब, फर्कने अधिकार, ठूलो भुक्तानी र परिवारको आफ्नै आवेदनको मिति एउटै कागजमा राख्नुहोस्।

भिसाको तालिका हेर्नुअघि आफ्नो हैसियत छुट्याउनुहोस्

अहिलेको अवस्था पहिला के पत्ता लगाउने?
पोर्चुगाली नागरिकता छ, वा अर्को युरोपेली सङ्घको नागरिकता छ। कुन नागरिकता र कुन उद्देश्यका आधारमा प्रवेश वा बसोबास गर्ने हो हेर्नुहोस्। पोर्चुगलमा तीन महिनाभन्दा बढी बस्ने अर्को युरोपेली सङ्घका नागरिकले लागू सर्त तथा स्थानीय दर्ता जाँच्नुपर्छ।
पोर्चुगाली वा पोर्चुगलमा बस्ने अर्को युरोपेली सङ्घका नागरिकको परिवारमा हुनुहुन्छ। व्यक्तिगत नाता प्रमाणित हुने कागज, प्रवेशका लागि भिसा वा सम्भावित छुट, र त्यसपछि कुन कार्ड आवश्यक पर्छ भनेर नाताअनुसार जाँच्नुहोस्।
तेस्रो देशको नागरिकता छ र अर्को शेंगेन देशमा मान्य बसोबासको कार्ड छ। कार्डले छोटो भ्रमणमा के सुविधा दिन्छ र पोर्चुगलमा काम वा दीर्घकालीन बसोबासका लागि कुन स्वतन्त्र अधिकार छ भनेर छुट्टाछुट्टै हेर्नुहोस्। ब्लु कार्ड वा युरोपेली दीर्घकालीन बसोबासको हैसियतमा विशेष प्रक्रिया हुन सक्छ।
नेपाली नागरिकता छ र नेपालबाहिर बस्नुहुन्छ। आफ्नो नियमित र कानुनी बसोबासको देश, अनुमति सकिने मिति, नवीकरण, र त्यो देश हेर्ने पोर्चुगाली कन्सुलर कार्यालय पत्ता लगाउनुहोस्। भ्रमण गरिरहेको ठाउँको आधारमा मात्रै कार्यालय रोज्न मिल्छ भनी नमान्नुहोस्।
पोर्चुगलमा बसिरहनुभएको छ वा पहिलेको आवेदन चलिरहेको छ। आफ्नो अनुमति वा भिसाको कानुनी आधार, म्याद, आवेदन दर्ताको मिति र वास्तविक रसिद जाँच्नुहोस्। नयाँ श्रेणीको सामान्य भिसा आवेदन र पहिल्यै दर्ता भएको फाइलमा लागू हुने संक्रमणकालीन व्यवस्था अलग हुन सक्छन्।

पोर्चुगलका पारिवारिक र आवागमन अधिकारका लागि नागरिकता, कानुनले चिनेको नाता र मुख्य व्यक्तिको अवस्था महत्त्वपूर्ण हुन्छन्। तेस्रो देशको नागरिकले आफ्नो सामान्य भिसा निवेदन नियमित बसोबासको देश वा त्यो देशका लागि जिम्मेवार पोर्चुगाली कन्सुलर क्षेत्रमा दिन्छन्। धारा १०(२) ले ग्राह्य कारणको अपवाद राखेको छ। अर्को देशमा छोटो बसाइको प्रमाण छ भने त्यहीँ निवेदन लिन मिल्ने आधार कन्सुलर कार्यालयसँग सोध्नुहोस्। Lei n.º 37/2006, धारा २–४, ७ र १४–१५ · युरोपेली आयोगको अर्को सदस्य देशमा जाने मार्गदर्शन · Decreto Regulamentar n.º 84/2007, धारा १०

कुन प्रमाणले कुन बाटो खोल्छ?

विकल्प तपाईंको हातमा के हुनुपर्छ? कुन अवस्थामा अर्को बाटो हेर्ने?
रोजगारदातासँगको काम (D1) पोर्चुगलको कामका लागि सम्झौता, सम्झौता गर्ने प्रतिबद्धता वा कानुनले स्वीकार गर्ने रोजगारदाताको प्रमाण। कन्सुलर कार्यालयको स्थानीय सूची पनि हेर्नुहोस्। रोजगारदाताले हस्ताक्षर गर्न, कामको ठाउँ र पारिश्रमिक खुलाउन वा आवश्यक स्थानीय कन्सुलर प्रक्रिया सुरु गर्न सक्दैन।
युरोपेली सङ्घको ब्लु कार्ड उच्च योग्यता चाहिने पदका लागि कम्तीमा छ महिनाको सम्झौता वा सम्झौता गर्ने प्रतिबद्धता, मान्य योग्यता र लागू हुने वार्षिक कुल तलब। सम्झौताको अवधि पुगे पनि पद, प्रमाण वा तलबको आधार मिल्दैन। पेसा नियमन गरिएको भए मान्य पेसागत प्रमाण बाँकी छ।
विदेशका लागि टाढाबाट काम (D8) पोर्चुगलबाहिरको कामको सम्बन्ध, अघिल्ला तीन महिनाको कमाइ र कर प्रयोजनका लागि बसोबासको प्रमाण। अस्थायी बसाइ र बसोबासका भिसाका प्रमाण एकै छैनन्। सम्झौताको प्रस्ताव मात्रै छ, कामबाट आएको आय प्रमाणित छैन वा सीमा नपुग्ने गरी भुक्तानी फेरिन्छ।
आफ्नै नियमित आम्दानी (D7) पेन्सन, भाडा वा लागू हुने आफ्नै आम्दानीको स्रोत, नियमितता र पोर्चुगलमा उपलब्ध हुने रकमको प्रमाण। बैंकमा मौज्दात भए पनि नियमित आम्दानी देखिँदैन वा आम्दानीको रकम पोर्चुगलमा उपलब्ध गराउने वैध आधार स्पष्ट छैन।
उद्यम वा स्वतन्त्र पेसा (D2) स्वतन्त्र सेवा दिने सम्झौता वा प्रमाण, अथवा उद्यमको प्रकृति, मूल्य र अवधिसहित सञ्चालन गर्न सकिने योजना र उपलब्ध पैसा। कम्पनी दर्ताको कागज छ तर सेवा, ग्राहक, सञ्चालन खर्च वा आवश्यक अनुमतिको आधार तयार छैन। विदेशका ग्राहकको पुरानै काम जारी गर्ने हो भने D8 पनि तुलना गर्नुहोस्।
StartUP Visa नवप्रवर्तन, बजार र विस्तारको सम्भावना भएको परियोजना, प्रमाणित इन्क्युबेटरको संलग्नता र आवेदकको आफ्नै योग्यता। स्थानीय व्यवसाय चलाउन सकिन्छ तर प्रस्तावले कार्यक्रमको नवप्रवर्तन, विस्तार वा योग्य पद सिर्जनासम्बन्धी सर्त देखाउँदैन।
लगानीका आधारमा बसोबास (ARI) कानुनमा सूचीकृत लगानी, रकमको वैध स्रोत र स्थानान्तरणको प्रमाण। प्रस्ताव घरजग्गामा आधारित छ अथवा आवश्यक अवधिसम्म रकम बाँध्दा परिवारको बजेट धानिँदैन। नेपालबाट त्यो लगानीका लागि रकम पठाउन पाइने आधार पनि चाहिन्छ।
अध्ययन तहअनुसार भर्ना वा भर्ना हुने सर्तको प्रमाण र पढाइ तथा जीवनयापनका लागि स्रोत। योजना मुख्यतः पोर्चुगल पुगेपछि कमाउने पैसामा भर पर्छ, भर्नापत्रको तह वा समय स्पष्ट छैन वा वैध भुक्तानीको बाटो पक्का भएको छैन।
पारिवारिक पुनर्मिलन मुख्य व्यक्तिको कानुनी आधार, नाताको कागज, जहाँ लागू हुन्छ सहवास वा निर्भरता, घर र जीवनयापनको प्रमाण। प्रतीक्षा अवधि पूरा भएको छैन वा अपवाद लागू हुने तथ्य छैन। सँगै आवेदन दिन मिल्ने अवस्था वा परिवारको अर्को स्वतन्त्र अधिकार जाँच्नुहोस्।
रोजगारी खोज्ने भिसाको कानुनी स्थिति नयाँ श्रेणी कानुनमा विशिष्टीकृत प्राविधिक सीपसँग जोडिएको छ। कार्यान्वयन नियम र कन्सुलर स्वीकार्यता चाहिन्छ। आवेदन लिन थालेको लिखित प्रमाण छैन। पुरानो खुला श्रेणीमा नयाँ आवेदन दिन मिल्दैन। पोर्चुगलको रोजगार प्रस्ताव वा अन्य लागू आधार तयार पार्नुहोस्।

रोजगार, टाढाको काम, अध्ययन र परिवारका कानुनी आधार छुट्टाछुट्टै धारामा छन्। नवउद्यमको कार्यक्रमको मूल्याङ्कन, ARI लगानी र भिसा सेवा केन्द्रको सूचना फरक निकायबाट आउँछन्। कुनै एजेन्टले सबै विकल्पका लागि एउटै आवेदन, एउटै शुल्क वा एउटै समय बताउँछ भने कुन श्रेणी र कुन कानुनी आधार हो भनेर लिखित रूपमा माग्नुहोस्। Lei n.º 23/2007, धारा ५७-A देखि ६२, ८९, ९०-A, ९८ र १२१-A–B · IAPMEI को StartUP Visa · AIMA को ARI सूची · नयाँ दिल्लीको भिसा प्रदायकको सूचना

उस्तै देखिने विकल्पमा निर्णय बदल्ने प्रमाण

करार एउटै हुँदा पनि D1, उच्च योग्यता श्रेणी र ब्लु कार्ड जाँच्नुहोस्

ब्लु कार्डका लागि सामान्य सीमा राष्ट्रिय औसत वार्षिक कुल तलबको कम्तीमा १.५ गुणा हो। धारा ६१-A(२) ले समेटेका अवस्थामा १.२ गुणा लाग्न सक्छ। यो आधार न्यूनतम मासिक पारिश्रमिकभन्दा फरक छ। रोजगारदातासँग वार्षिक कुल पारिश्रमिक, कति किस्तामा तिरिन्छ र नियमित आधारभूत पारिश्रमिकबाहेक कुन रकम समावेश छ भनेर लेखाउनुस्। लागू युरोको अङ्क वा कुन तथ्याङ्क प्रयोग हुन्छ भन्ने आधिकारिक रूपमा अस्पष्ट छ भने जिम्मेवार कन्सुलर कार्यालय वा पोर्चुगलको एकीकरण, आप्रवासन तथा शरण निकाय (Agência para a Integração, Migrações e Asilo, AIMA) सँग पदका लागि लागू हुने मापदण्ड पुष्टि गर्नुहोस्। राष्ट्रिय उच्च योग्यता वर्ग र ब्लु कार्डको कानुनी प्रमाण तथा अधिकार छुट्टाछुट्टै हेर्नुहोस्। Lei n.º 23/2007, धारा ५९, ६१-A, ९० र १२१-B

मलेसियाको काल्पनिक प्रस्तावमा छ महिना ब्लु कार्डको अवधि जाँच्ने पहिलो बिन्दु हो। तलब वा पद पुग्दैन भने त्यस वर्गको बाँकी आधार छैन। D1 को सामान्य व्यवस्था लागू हुन सक्छ, तर नेपाल हेर्ने नयाँ दिल्लीस्थित दूतावासको जून २०२६ को D1 सूचीले त्यहाँ दर्ता हुने केसमा कम्तीमा १२ महिनाको हस्ताक्षर भएको करार मागेको छ। मलेसियामा नियमित बसोबास गर्ने व्यक्तिले आफ्नो क्षेत्रको निर्देश नै हेर्नुपर्छ। दुवै अवस्थाका लागि पहिलो खर्च गर्नुअघि प्रमाणको निर्णायक कमी थाहा हुन्छ। Lei n.º 23/2007, धारा ५९ र १२१-B · नयाँ दिल्ली दूतावासको जून २०२६ D1 सूची

तीन महिनाको काम र बाह्र महिनाको खर्चको प्रमाण

D8 मा अघिल्ला तीन महिनाको दूरस्थ कामबाट प्राप्त औसत मासिक आम्दानी हेर्छ। २०२६ मा पोर्चुगलको मुख्यभूमिको न्यूनतम मासिक पारिश्रमिक €९२० छ। कानुनले सोको चार गुणा बराबरको मापदण्ड राखेकाले €३,६८० पुग्छ। उदाहरणका लागि €३,०००, €३,७०० र €४,७०० बराबरका प्रमाणित भुक्तानीको तीनमहिने औसत €३,८०० हुन्छ। तीनमध्ये एउटा बिल पठाइसकेको तर रकम पाएको छैन भने प्राप्त भएको रकम र त्यसको प्रमाण के हो भनेर नयाँ हिसाब गर्नुपर्छ। Decreto Regulamentar n.º 84/2007, धारा १८-B र ३१-A · Decreto-Lei n.º 139/2025, धारा २

D7 को आफ्नै आम्दानीको प्रमाण र परिवारको जीवनयापनको स्रोतको आधार अलग हो। सामान्य गणनामा पहिलो वयस्कको १००%, थप वयस्कको ५०%, र १८ वर्षमुनिका वा आश्रित वयस्क सन्तानको ३०% पर्छ। €९२० लाई आधार लिएर दुई वयस्क र एक नाबालिगको उदाहरण €१,६५६ मासिक र १२ महिनामा €१९,८७२ हुन्छ। यसलाई आधारको गणना भनेर राख्नुहोस्। कुन रकम वास्तवमा मान्य हुन्छ, कुन आयमा सामाजिक सुरक्षा योगदान काटिन्छ र रकम पोर्चुगलमा उपलब्ध छ कि भनेर लागू निर्देशले निर्धारण गर्छ। बैंकमा रकम हाल्दैमा पेन्सन वा सम्पत्तिबाट नियमित आय प्राप्त भएको प्रमाण तयार हुँदैन। Portaria n.º 1563/2007, धारा २ र ५(६)

व्यापारको पैसा र बसाइँको पैसा छुट्याउनुहोस्

D2 को उद्यम बजेटमा व्यवसाय सञ्चालनका लागि चाहिने पैसा र पहिलो वर्ष घर चलाउने पैसा छुट्टै देखिनु उपयोगी हुन्छ। StartUP Visa ले प्रमाणित इन्क्युबेटरसँग परियोजनाको कार्यक्रमगत मूल्याङ्कन थप्छ। इन्क्युबेटरको स्वीकारपत्र आएपछि पनि संस्थापकको व्यक्तिगत कागज र कानुनी बाटो मिल्नुपर्छ। ARI मा पोर्चुगलले स्वीकार गर्ने निश्चित प्रकारको लगानी चाहिन्छ। नेपालमा घर बेचेको रकम कुन आधारमा पोर्चुगलको कम्पनी वा योग्य कोषमा पठाउन पाइन्छ भन्ने अलग प्रश्न हो। आफ्नै बैंक र नेपाल राष्ट्र बैंकको निर्देशनमा रकमको प्रयोजन तथा वैधानिक बाटो खुल्नुभन्दा अगाडि अंश किन्ने वा फिर्ता नहुने अग्रिम तिर्नु महँगो पर्न सक्छ। Lei n.º 23/2007, धारा ६०, ८९ र ९०-A · IAPMEI · नेपाल राष्ट्र बैंक, विदेशी विनिमय व्यवस्थापन विभाग

एउटै क्यालेन्डरमा कार्यालय, परिवार र भुक्तानी

आवेदन दिने ठाउँ। २२ अक्टोबर २०२६ को आदेशले नेपालका लागि पोर्चुगलको महावाणिज्य दूतावास काठमाडौँमा स्थापना गर्‍यो। आदेशले श्रेणीअनुसार कहिलेदेखि निवेदन बुझाउने भन्ने खुलाउँदैन। काम, अध्ययन र परिवारका लागि उही केन्द्र वा उही उपस्थिति सर्त हुन्छ भन्ने भर नपर्नुहोस्। नयाँ दिल्लीको निर्देशन लागू हुने केसमा नियुक्ति र यात्राको लिखित विवरण हेर्नुहोस्। भारतबाट प्रस्थान वा ट्रान्जिट गर्ने नेपाली नागरिकका लागि भारतको प्रवेश नियम र यात्राको ठ्याक्कै रुटमा लागू हुने नेपालको यात्रा NOC छुट्टै जाँचिन्छ। अध्ययन प्रयोजनको NOC त्यसबाट अलग हो। काठमाडौँसम्बन्धी Despacho n.º 12883/2026 · भारतको ५ नोभेम्बर २०२६ देखि लागू आदेश · नयाँ दिल्लीस्थित नेपाली दूतावासको यात्रा NOC सूचना

परिवारको पर्खाइ। सामान्य पारिवारिक पुनर्मिलनमा मुख्य व्यक्तिसँग कम्तीमा दुई वर्षदेखि वैध अनुमति हुनुपर्छ। उहाँ पोर्चुगल प्रवेश गर्नुभन्दा ठीकअघि कम्तीमा १८ महिना सँगै बसेका योग्य जीवनसाथीका लागि १५ महिनाको व्यवस्था छ। आश्रित नाबालिग, निश्चित सहअभिभावक वा कानुनमा तोकिएको अनुमति भएका व्यक्तिका परिवारलाई प्रतीक्षा लागू नहुने अवस्था छन्। त्यसैले काल्पनिक परिवारमा छोरी र जीवनसाथीको अधिकार एउटै समयमा सुरु हुन्छ भनी अनुमान गर्नुअघि दुवैको सम्बन्ध, सहअभिभावक स्थिति र मुख्य आवेदकको कार्ड जाँच्नुपर्छ। सबै परिवार एकैपटक सर्ने योजना भए मुख्य व्यक्तिले विदेशबाट बसोबासका लागि भिसा माग्ने बेलाकै साथ जाने परिवारको विकल्प पनि हेर्न सकिन्छ। Lei n.º 23/2007, धारा ५८(५), ९८ र ९९ · Lei n.º 61/2025, धारा २ · AIMA को ११ नोभेम्बर २०२६ को सूचना

एउटै भुक्तानीमा दरको असर। परिवारले पोर्चुगलमा €३,००० शुल्क तिर्नुपर्छ भने १४ नोभेम्बर २०२६ मा नेपाल राष्ट्र बैंकको युरो बिक्री दर १६७.१० NPR अनुसार रु. ५,०१,३०० हुन्छ। दर पाँच प्रतिशत बढेको काल्पनिक अवस्थामा सेवा शुल्कबाहेकै रु. ५,२६,३६५ पुग्छ। सुरक्षित बजेटमा आफ्नै बैंकको लिखित रकम, फिर्ताको सर्त र तिर्ने अन्तिम मिति राख्नुहोस्। महिनैपिच्छे हुने खर्चमा नेपालमा चल्ने घर, पोर्चुगलमा लाग्ने भाडा, कर र कार्यस्थलको यात्रा थप्नुहोस्। भिसाको आवेदन शुल्क, सेवा केन्द्रको शुल्क र बसोबास अनुमति शुल्क अलग चरणमा लाग्न सक्छ। सामान्य राष्ट्रिय भिसाको कन्सुलर शुल्क €११० हो। छुट वा आफ्नो प्रक्रियामा लाग्ने अतिरिक्त रकम लागू तालिकाबाट जाँच्नुहोस्। नेपाल राष्ट्र बैंकको विनिमयदर · Portaria n.º 91/2025/1, राष्ट्रिय भिसा शुल्क · AIMA को शुल्क तालिका

मितिको हिसाब त्यस दिनको स्पष्ट प्रमाण
अहिलेको काम वा बसोबास छाड्ने अन्तिम मिति हालको करारको सूचना अवधि, देश छाडेपछि वा जागिर बदलेपछि बसोबासको अनुमति, र नेपाल वा तेस्रो देश फर्कने अवस्था
पहिलो ठूलो भुक्तानी कसले लिन्छ, केका लागि, कुन मितिमा, कति फिर्ता हुन्छ र कुन बैंकमार्फत रकम जान्छ
आवेदन दर्ता कन्सुलर क्षेत्र, लागू सूची र यकिन भेटघाट, त्यसपछि फाइल बुझाएको वास्तविक रसिद
पोर्चुगलमा अर्को चरण भिसाको म्याद, पोर्चुगलमा प्रवेश, AIMA प्रक्रिया, परिवारका सदस्यको आफ्नै समयरेखा
योजना फेरि हेर्ने मिति काम वा भर्ना सार्न पाइने अन्तिम समय, कागजको म्याद र विकल्प कायम राख्न चाहिने खर्च

बसोबासका लागि भिसा (Visto de residência) सामान्यतया चार महिनाको र दुई प्रवेशको हुन्छ। यसको उद्देश्य पोर्चुगलमा बसोबासको अनुमति (Autorização de residência) माग्न दिनु हो। कानुनले छुट्टै समय नतोकेको अवस्थामा भिसा निर्णयको सामान्य अवधि ६० दिन छ। AIMA मा पहिलो अनुमति निर्णयको सामान्य अवधि ९० दिन हो। सेप्टेम्बर २०२६ को संशोधनअनुसार जटिलताजस्ता असाधारण र उचित कारणमा आवेदकलाई जानकारी दिएर थप ३० दिन हुन सक्छ। नवीकरण निर्णयको सामान्य अवधि ६० दिन छ। नवीकरणमा मौनतालाई स्वीकृति मान्ने पुरानो धारा ८२(७) संशोधनले खारेज गरेको छ। पहिलो भेटघाट पर्खेको समय यी निर्णय अवधिमा आफैँ जोडिँदैन। Lei n.º 23/2007, धारा ५८ र ८२ · Lei n.º 62/2026, धारा ४, ९ र ११

आवासको कागज कुन चरणमा चाहिन्छ?

कन्सुलर सूचीमा मागिएको बस्ने ठाउँको प्रमाण र पोर्चुगलमै अनुमति दिने बेला AIMA ले माग्ने आवासको प्रमाण उस्तै हुन्छ भन्ने भर नपर्नुहोस्। AIMA को मार्च २०२६ को मार्गदर्शनअनुसार साधारण भाडावालाले आफ्नै नामको भाडा सम्झौता, अघिल्लो महिनाको भाडा रसिद र बस्ने अधिकारको आधार खुलाएको आवास घोषणा तयार राख्छन्। आफूसँग सम्झौतामा नाम नभएको अवस्था भए लागू घोषणा र हालै जारी भएको कर ठेगानाको प्रमाणसम्बन्धी निर्देशन पढ्नुहोस्। विद्यार्थीको संस्थाले निजी घरधनीसँग सम्झौता गरेको भए वास्तविक बसोबास गर्ने विद्यार्थीको नाम स्पष्ट हुनुपर्ने व्यवस्था छ। कुनै समूहमै नपर्ने व्यवस्था छ भने पैसा तिर्नुअघि आफूमाथि लागू सूची माग्नुहोस्। बस्ने ठेगाना वा वैवाहिक हैसियत बदलिएको अवस्थामा सामान्य धारा ८६ ले ६० दिनभित्र AIMA लाई खबर गर्न भन्छ। AIMA, मार्च २०२६ को आवास प्रमाण प्रश्नोत्तर · Lei n.º 23/2007, धारा ८६

आधिकारिक सूचना आएपछि के गर्ने?

कन्सुलर कार्यालयको भिसा निर्णय, AIMA को बसोबास अनुमति निर्णय र सीमा अधिकारीको प्रवेश निर्णयका कानुनी बाटा फरक छन्। सबैभन्दा पहिले सूचनाको प्रतिलिपि, पठाएको माध्यम, आफूलाई जानकारी पुगेको मिति र आवेदन नम्बर सुरक्षित राख्नुहोस्। फोनमा भनिएको कुरा आफ्नो फाइलको लिखित निर्णयसँग दाँज्न सकिने गरी राख्नुहोस्।

सूचनामा के छ? अब के जाँच्ने?
थप प्रमाण मागिएको छ। कुन कागज कम छ, कुन मितिसम्म र कुन माध्यमबाट पठाउने हो हेर्नुहोस्। पहिलो अनुमति AIMA मै दर्ता भएको फाइलमा मागिएका कागजात पठाउने सम्पर्क फाराम छुट्टै छ। नवीकरण पोर्टलमै सूचना आएको हो भने त्यसैको व्यक्तिगत खातामा पठाउने निर्देशन छ।
प्रस्तावित निर्णयमा जवाफ मागिएको छ (audiência prévia)। अन्तिम निर्णय भइसकेको छैन। सूचनामा दिइएको तथ्य र कानुनी आधार पढ्नुहोस्। कुन तथ्य अपूरो वा गलत छ भनेर बुँदामा लेखेर त्यसको प्रमाण जोड्नुहोस्। सामान्य प्रशासनिक प्रक्रियामा यो सुनुवाइका लागि कम्तीमा १० दिन दिइन्छ। विशेष नियम वा कानुनले तोकेका अपवाद हुन सक्छन्।
अनुमति अस्वीकृत भएको अन्तिम सूचना छ (indeferimento)। निर्णयको कारण, अदालतमा चुनौतीको अधिकार तथा म्याद हेर्नुहोस्। सेप्टेम्बर २०२६ को संशोधित धारा ८२(८) ले यी विवरण दिनुपर्ने भन्छ। आफ्नो बसाइ वा यात्रा मिति प्रभावित हुन्छ भने अधिकारप्राप्त कानुनी व्यवसायीलाई सूचना र पुरानो अनुमति देखाएर तत्काल कुन समयसीमा लागू हुन्छ बुझ्नुहोस्।
प्रवेश रोकिएको सूचना छ। सीमा अधिकारीको कारण र चुनौतीको म्याद सामान्य भिसा वा अनुमति फाइलको रसिदबाट तय हुँदैन। विशेष अवस्थाका लागि लागू दुभाषे, कानुनी तथा कन्सुलर सहायताका अधिकार हेर्नुहोस्। धारा ३९ अनुसार सामान्य सीमा प्रवेश अस्वीकृतिमा अदालतमा चुनौती दिएको आधारले मात्रै त्यो निर्णय रोकिँदैन।

कन्सुलर भिसाको निर्णयविरुद्ध प्रशासनिक उजुरी गर्दा। लागू हुने माध्यम र म्याद निर्णयको लिखित सूचनाबाट पत्ता लगाउनुहोस्। सामान्य प्रशासनिक कानुनमा निर्णय गर्ने निकायसमक्ष उजुरी (reclamação) दिने म्याद १५ दिन छ, जहाँ विशेष नियमले अर्कै समय तोकेको छैन। कन्सुलर दस्तुर तालिकाले भिसा निवेदनको प्रशासनिक चुनौतीको प्रक्रिया सञ्चालन गर्न €७५ तोकेको छ। पारिवारिक पुनर्मिलनको स्वीकृतिबाट आएका भिसा निवेदन यस दस्तुरको अपवादमा छन्। प्रारम्भिक सुनुवाइमा जवाफ दिने चरण, अदालतमा जाने चरण र कानुनी व्यवसायीको शुल्क अलग हुन्। वैकल्पिक प्रशासनिक उजुरीको वैध प्रयोगले अदालत जाने समयको गणनामा असर पर्न सक्छ, तर निर्णयको प्रभाव स्वतः रोकिँदैन। प्रशासनिक कार्यविधि, धारा १८९–१९१ · कन्सुलर दस्तुर, धारा १५(५) र तालिकाको बुँदा ६०

सामान्य प्रशासनिक प्रक्रियामा फाइल कहाँ छ, कुन काम बाँकी छ र निर्णय भएको छ कि छैन भनेर सरोकारवालाले जानकारी माग्न सक्छन्। आवश्यक परे दर्ता वा निर्णयको प्रमाण र हेर्न पाइने फाइलका अंश माग्न सकिन्छ। सूचनाको जवाफ, निर्णयको पुनर्विचार वा अदालतको प्रक्रिया फरक काम हुन्। एउटा पत्र पठाएको भरमा अरू म्याद वा आफ्नो बसाइ आफैँ लम्बियो भनेर निर्णय नगर्नुहोस्। कानुनी सहायता आवश्यक भए योग्यता र आवेदनको प्रक्रिया पहिले हेर्न सक्नुहुन्छ। Código do Procedimento Administrativo, धारा ८२–८४ र १२१–१२४ · Lei n.º 62/2026, संशोधित धारा ८२(८) · Lei n.º 23/2007, धारा ३८–४० · AIMA, पहिलो निवेदनका थप कागज · AIMA, नवीकरण पोर्टलको सूचना · न्याय मन्त्रालय, कानुनी सहायता

पहिलेको कार्ड छ भने नयाँ यात्रा र बसोबासको अर्थ

तपाईंको अर्को कदम अलग्गै जाँच्नुपर्ने नियम
वैध पोर्चुगाली बसोबास कार्ड वा राष्ट्रिय दीर्घकालीन भिसासहित अर्को शेंगेन देशमा छोटो भ्रमण वैध यात्रा कागजसहित त्यहाँ प्रवेशका सर्त पूरा भए अन्य शेंगेन देशमा छोटो भ्रमणका दिन जोड्दा सामान्यतया कुनै पनि १८० दिनभित्र ९० दिनसम्म। पोर्चुगलमै दिएको अनुमति वा दीर्घकालीन भिसाअन्तर्गतको पोर्चुगलको बसाइलाई भ्रमण दिनसरह नजोड्नुहोस्।
पोर्चुगलबाट अर्को शेंगेन देशमा गएर त्यहीँ जागिर सुरु गर्ने गन्तव्य देशले त्यो कामका लागि कुन अनुमति वा साझा युरोपेली आवागमनको नियम मान्छ, त्यसको आधार पत्ता लगाउनुहोस्। साधारण कार्डका छोटो भ्रमण अधिकारले कामको अनुमति स्वतः बनाउँदैन।
पहिलो बसोबास निवेदनको रसिद वा म्याद सकिएको कार्डसहित विदेश जाने रसिद, निर्णय वा नवीकरणको प्रमाण कुन अवस्थामा पोर्चुगलभित्र प्रयोग गर्न मिल्छ र गन्तव्य तथा ट्रान्जिट देशले के मान्छन्, छुट्टाछुट्टै बुझ्नुहोस्। पहिलो अनुमतिको निवेदनको रसिदलाई अर्को शेंगेन देशमा यात्रा कागज मानिँदैन।
लामो समय नेपाल वा अर्को देशमा बस्ने आफ्नो पोर्चुगाली अनुमतिको प्रकार, अनुपस्थितिको अवधि र AIMA लाई पहिले कारण बुझाउनुपर्ने अवस्था हेर्नुहोस्। ARI र केही विशेष वर्गका आफ्नै नियम छन्।

शेंगेन क्षेत्रमा आन्तरिक सीमा जाँच अस्थायी रूपमा फर्कन सक्छ। उदाहरणका लागि, युरोपेली आयोगको सूचीमा फ्रान्सले १ नोभेम्बर २०२६ देखि ३० अप्रिल २०२७ सम्म स्पेनलगायत निश्चित छिमेकी देशसँगका आन्तरिक सीमामा नियन्त्रणको सूचना दिएको छ। यात्राको दिन लागु सूचना, आफ्नो राहदानी र वैध कार्ड हेर्नुहोस्। छोटो भ्रमणको दर्ताका लागि प्रयोग हुने प्रवेश–प्रस्थान प्रणाली (Entry/Exit System, EES) चलाउने देशले दिएको वैध दीर्घकालीन भिसा वा बसोबास अनुमति भएका व्यक्तिलाई आयोगको मार्गदर्शनअनुसार सामान्यतया EES मा दर्ता गरिँदैन। राहदानी र अनुमति देखाउने सीमा जाँच अझै हुन सक्छ। शेंगेन कार्यान्वयन अभिसन्धि, धारा २१ संशोधन · शेंगेन सीमासम्बन्धी Regulation (EU) 2016/399, धारा ६ · युरोपेली आयोग, अस्थायी सीमा नियन्त्रण · आयोगको EES मार्गदर्शन · AIMA, रसिद र यात्रा

भिसामात्र भएको चरणमा धारा ७०(२) फरक छ। बसोबास वा अस्थायी बसाइका लागि भिसाको वैधता अवधिमा उचित कारणबिना ६० दिन पोर्चुगलबाहिर रहे भिसा रद्द हुन सक्छ। Lei n.º 23/2007, धारा ७०

सामान्य अस्थायी अनुमति भएका व्यक्तिले उचित कारणबिना लगातार ६ महिना वा अनुमतिको कुल वैधता अवधिमा पटकपटक गरी ८ महिना देशबाहिर बिताए अनुमति रद्द हुन सक्छ। स्थायी अनुमतिका लागि लगातार २४ महिना वा तीन वर्षभित्र पटकपटक गरी ३० महिनाको मापदण्ड छ। धारा ८५ मा विशेष व्यवस्था र उचित कारणका प्रावधान छन्। तोकिएको अवधिभन्दा लामो अनुपस्थिति भए सामान्यतया जानुअघि AIMA समक्ष कारण खुलाउनुपर्छ। असाधारण अवस्थामा प्रस्थानपछि पनि निवेदन गर्न सकिन्छ। विदेशमा गरेको पेसागत, व्यावसायिक, सांस्कृतिक वा सामाजिक गतिविधि प्रमाणित गर्ने छुट त्यही धारामा छ। Lei n.º 23/2007, धारा ८५(२)–(४)

नवीकरण निवेदनको रसिदबारे धारा ७८(७) ले पोर्चुगाली अनुमति कागजसरह ६० दिनका लागि नवीकरणयोग्य प्रभाव तोकेको छ। त्यसले नवीकरण स्वीकृत भइसकेको जनाउँदैन। सामान्य नवीकरणमा मौनतालाई स्वीकृति मान्ने पुरानो धारा ८२(७) अलग प्रावधान थियो, जुन सेप्टेम्बर २०२६ मा खारेज भयो। Lei n.º 23/2007, धारा ७८(७) · Lei n.º 62/2026, धारा ९

स्थायी अनुमति, युरोपेली दीर्घकालीन हैसियत र नागरिकता

स्थायी बसोबासको अनुमति (Autorização de residência permanente) को सामान्य धारा ८० मा कम्तीमा पाँच वर्षदेखि अस्थायी अनुमति, जीवनयापनको स्रोत, घर र आधारभूत पोर्चुगाली भाषालगायत सर्त छन्। AIMA ले ५ नोभेम्बर २०२६ मा सामान्य स्थायी अनुमतिको भेट माग्ने नयाँ फाराम विकल्प सार्वजनिक गरेको छ। पोर्चुगलको नागरिकता (Nacionalidade portuguesa) का लागि अलग आवेदन र अलग सर्त छन्। Lei n.º 23/2007, धारा ८० · AIMA को ५ नोभेम्बरको सूचना

तेस्रो देशका कानुनी बासिन्दाको युरोपेली दीर्घकालीन हैसियत (Estatuto do residente de longa duração) का लागि धारा १२५–१२६ लागू हुन्छन्। सामान्य मार्गमा निवेदनअघिको पाँच वर्षको लगातार वैध बसोबास, नियमित स्रोत, स्वास्थ्य बीमा, आवास र आधारभूत पोर्चुगाली भाषा जाँचिन्छन्। अध्ययनको अनुमति मात्रै रहेको बेला त्यस हैसियतका लागि निवेदन दिन मिल्दैन। पछि योग्य अनुमति लिएमा पहिलेको अध्ययन अवधिको आधा गणना गर्न सकिन्छ। उदाहरणका लागि, दुई वर्ष अध्ययनको अनुमति र त्यसपछि चार वर्ष योग्य अनुमति भएको व्यक्तिको प्रारम्भिक गणना एक र चार वर्ष गरी पाँच वर्ष हुन सक्छ। यसले अन्य सर्त, अनुपस्थितिको परीक्षण वा अधिकारीको गणना पूरा भएको स्थापित गर्दैन। यही गणना स्थायी अनुमति वा नागरिकतामा नलगाउनुहोस्। Lei n.º 23/2007, धारा १२५–१२६ · AIMA, युरोपेली दीर्घकालीन बासिन्दाको हैसियत

सामान्य बसोबासमा आधारित नागरिकताका नयाँ नियम १९ मे २०२६ देखि लागू छन्। नेपाल वा भारतको नागरिकता भएका आवेदकका लागि कम्तीमा १० वर्षको कानुनी बसोबास चाहिन्छ। यस्ता आवेदकका छुट्टाछुट्टै कानुनी बसोबासका अवधि अधिकतम १२ वर्षको अन्तरालभित्र परेका छन् भने कानुनले जोड्न दिन्छ। अस्थायी अनुमति पछि स्वीकृत हुँदा निवेदन दिएको मितिदेखि अवधि गन्न दिने पुरानो धारा १५(४) खारेज भएको छ। १९ मेमा पहिल्यै चलिरहेका नागरिकताका प्रशासनिक प्रक्रियामा अघिल्लो पाठ लागू हुन्छ। आफूसँग बसोबासको आवेदन चलिरहेको मात्र भए त्यो नागरिकताको संक्रमणकालीन प्रावधानमा परेको निष्कर्ष निकाल्न मिल्दैन। Lei Orgânica n.º 1/2026, धारा ५, ७–८ र संशोधित नागरिकता ऐनका धारा ६ र १५

२९ अक्टोबर २०२६ मा पोर्चुगलको मन्त्रिपरिषद्ले परीक्षा, जीवनयापन र अन्य सर्त कार्यान्वयन गर्ने नियमसम्बन्धी निर्णय सार्वजनिक गर्‍यो। १४ नोभेम्बरसम्मको जाँचमा त्यस निर्णयपछि प्रकाशित कार्यान्वयन कानुन फेला परेको छैन। आवेदनका लागि प्रमाणको चालु सूची पोर्चुगलको दर्ता तथा नोटरी निकाय (Instituto dos Registos e do Notariado, IRN) बाट पुष्टि गर्नुहोस्। अधिकारप्राप्त वकिल वा सोलिसिटाडोरले प्रतिनिधित्व गर्ने अवस्थामा न्याय प्रशासनले अनलाइन निवेदन आवश्यक बताउँछ। आफैँ निवेदन दिने भए आफ्नो आधार र उपलब्ध कार्यालयको सूचना छुट्टै हेर्नुहोस्। बाटोमा जन्म, वंश वा अर्को कानुनी आधार लागू छ भने त्यसको आफ्नै सर्त जाँच्नुहोस्। २९ अक्टोबरको मन्त्रिपरिषद् सूचना · न्याय मन्त्रालयको नागरिकता सेवा · IRN, सेवा र कार्यालयको अवस्था

नेपाल नागरिकता ऐन, २०६३ (विक्रम संवत्), दफा १०(१) अनुसार स्वेच्छाले विदेशी नागरिकता लिएपछि साधारण नेपाली नागरिकता कायम रहँदैन। योग्य व्यक्तिका लागि गैरआवासीय नेपाली नागरिकताको दफा ७क मा छुट्टै व्यवस्था र अधिकारको दायरा छ। स्वेच्छाले विदेशी नागरिकता लिएपछि कानुनले हुने परिणाम र छुट्टै निवेदनबाट नेपाली नागरिकता त्याग्ने दर्ता फरक अवस्था हुन्। नागरिकता नियमावलीको पाँचौँ संशोधन, २०८३ (विक्रम संवत्), ले त्यागको दर्ता प्रक्रियामा सम्बन्धित जिल्ला प्रशासन कार्यालयबाट अनुसूची १०क अनुसार जानकारी दिने व्यवस्था थपेको छ। विदेशको नागरिकता लिने विचार छ भने नेपालमा बाँकी सम्पत्ति, उत्तराधिकार वा कागजातमा पर्ने असर र लागू प्रक्रिया सम्बन्धित कार्यालयमा बुझ्नुहोस्। कर प्रयोजनका लागि बसोबासको स्थिति (Residência fiscal) फेरि अर्को नियमबाट निर्धारण हुन्छ। नेपालको गृह मन्त्रालय, नागरिकताको व्याख्या · नेपाल नागरिकता ऐनको अद्यावधिक पाठ · नेपाल नागरिकता नियमावलीको पाँचौँ संशोधन · पोर्चुगलको आयकर संहिता, धारा १६

दुई विकल्प बाँकी छन् भने कुन रोज्ने?

प्रत्येक विकल्पमुनि अपुग प्रमाण र अर्को भुक्तानी लेख्नुहोस्। कन्सुलर कार्यालयले स्वीकार गर्ने सम्झौता नआएको, टाढाको कामबाट आय पूरा नदेखिएको वा परिवारको कागजात तयार नभएको विकल्पमा निवेदन दिनुअघि त्यसको उपाय छ कि हेर्नुहोस्। दुवै विकल्प व्यवहारमा सम्भव छन् भने थोरै समयमै सर्न मिल्ने विकल्पसँगै ढिलो निर्णय हुँदा पनि घर धान्न मिल्ने विकल्पलाई तुलना गर्नुहोस्। कुनै आधार अहिले पूरा छैन भने आफ्नो वर्तमान बसोबास र आम्दानी कायम राखेर फेरि हेर्ने मिति तोक्नु पनि निर्णय हो।

आधिकारिक स्रोत र अन्तिम तथ्य जाँचको मिति

अन्तिम तथ्य जाँच: १४ नोभेम्बर २०२६ (इस्वी संवत्)।